«Η χώρα των Άγγλων», του γερμανικού λαού από το Άνγκελν, στο σημερινό Σλέσβιχ-Χόλσταϊν, που εγκαταστάθηκε στη Βρετανία από τον 5ο αιώνα. Το ίδιο το Άνγκελν πήρε μάλλον το όνομά του από το σχήμα του, σαν αγκίστρι, από την ίδια ρίζα με το «αγκίστρι» και το «ψάρεμα».
England
England είναι το αγγλικό όνομα, «η χώρα των Άγγλων», των γερμανικών εποίκων από το Άνγκελν που έδωσαν στη χώρα το όνομά της και τη γλώσσα της.
Από το νγκόλα, τον τίτλο των βασιλέων του Ντόνγκο, ενός βασιλείου των Κιμπούντου.
Angola
Αγκόλα είναι η πορτογαλική γραφή του νγκόλα, του τίτλου των βασιλέων του Ντόνγκο, του βασιλείου των Κιμπούντου που συνάντησαν οι Πορτογάλοι στην ακτή τον 16ο αιώνα.
Από τον Ατροπάτη, Πέρση σατράπη της Μηδίας που κράτησε την εξουσία μετά την κατάκτηση του Αλεξάνδρου· το βασίλειό του, η Ατροπατηνή, έγινε το περσικό Αζαρμπαϊγκάν. Η λαϊκή «χώρα της φωτιάς», που το συνδέει με το άζαρ και τους ζωροαστρικούς ναούς της φωτιάς, είναι παρετυμολογία.
Azərbaycan
Το Azərbaycan είναι η αζερική μορφή του περσικού Āzarbāygān, η χώρα του Ατροπάτη, του σατράπη που κράτησε τη Μηδία μετά τον Αλέξανδρο· η ανάγνωση «χώρα της φωτιάς» είναι παρετυμολογία.
Το ελληνικό όνομα είναι το αρχικό: Αἴγυπτος, από το αιγυπτιακό Χουτ-κα-Πτάχ, «ο οίκος της ψυχής του Πτα», το όνομα ενός ναού στη Μέμφιδα. Από το ελληνικό πέρασε στα λατινικά και σε όλη την Ευρώπη· οι ίδιοι οι Αιγύπτιοι λένε Μισρ.
مصر
Το Μισρ είναι παλιό σημιτικό όνομα της χώρας, το Μισραΐμ της εβραϊκής Βίβλου, από ρίζα που σημαίνει «σύνορο» ή «οχυρωμένος τόπος». Δεν έχει καμία σχέση με την Αίγυπτο, που είναι το ελληνικό όνομα.
Ελληνικό όνομα: από το αἴθω, «καίω», και ὤψ, «πρόσωπο», δηλαδή «η χώρα των καμένων προσώπων», που οι αρχαίοι έδιναν σε όλες τις χώρες νότια της Αιγύπτου. Η αιθιοπική παράδοση το αποδίδει αντίθετα στον Ιτιόπις, απόγονο του Χους.
ኢትዮጵያ
Το Ιτιόπια είναι η μορφή του ελληνικού Αἰθιοπία στη γλώσσα Γκεέζ. Οι Έλληνες το διάβαζαν «καμένα πρόσωπα» και το εφάρμοζαν σε όλες τις χώρες νότια της Αιγύπτου· η αιθιοπική παράδοση το διαβάζει αντίθετα ως τη χώρα του Ιτιόπις, απογόνου του Χους.
Το ταΐνο Ayiti, «η χώρα των ψηλών βουνών», το ιθαγενές όνομα όλου του νησιού της Ισπανιόλας, που αναβίωσε με την ανεξαρτησία το 1804.
Haïti · Ayiti
Το Ayiti είναι το αρχικό των Ταΐνο, «η χώρα των ψηλών βουνών»· το Haïti είναι η γαλλική γραφή της ίδιας λέξης.
Ελληνική μετάφραση του γαλλικού Côte d'Ivoire, από το εμπόριο ελεφαντόδοντου. Η κυβέρνηση ζητά από το 1986 να χρησιμοποιείται η γαλλική μορφή σε κάθε γλώσσα, αλλά τα ελληνικά κράτησαν τη μετάφραση.
Côte d'Ivoire
Γαλλικά για «ακτή του ελεφαντόδοντου», από το εμπόριο που έφερε τους Ευρωπαίους σε αυτή την ακτή. Από το 1986 η κυβέρνηση ζητά να χρησιμοποιείται το γαλλικό όνομα σε κάθε γλώσσα, αμετάφραστο.
Από τους Αλβανούς, ιλλυρική φυλή που καταγράφει ο Πτολεμαίος τον 2ο αιώνα, και την πόλη τους Αλβανόπολη. Οι Αλβανοί λένε τη χώρα Σκιπερί, λαϊκά «η χώρα των αετών», αν και οι γλωσσολόγοι προτιμούν την παραγωγή από το shqiptoj, «μιλώ καθαρά».
Shqipëri
Λαϊκά «η χώρα των αετών», από το shqiponjë, και ο αετός είναι στη σημαία. Οι γλωσσολόγοι προτιμούν την παραγωγή από το shqiptoj, «μιλώ καθαρά», οι Αλβανοί όντας ο λαός που καταλαβαίνει ο ένας τον άλλον. Το όνομα αντικατέστησε το Αρμπερί τον 17ο αιώνα.
Από την πρωτεύουσά της, το Αλγέρι. Το αραβικό αλ-Τζαζάιρ σημαίνει «τα νησιά», από τις νησίδες που κάποτε βρίσκονταν έξω από το λιμάνι.
الجزائر
Το αλ-Τζαζάιρ είναι αραβικά για «τα νησιά»: οι νησίδες που κάποτε βρίσκονταν έξω από το λιμάνι της πρωτεύουσας, του Αλγερίου, έδωσαν το όνομά τους στην πόλη και η πόλη στη χώρα. Η Αλγερία είναι η γαλλική μορφή του.
Ελληνική μετάφραση του Timor-Leste. Το μαλαϊκό timur σημαίνει «ανατολή» και το πορτογαλικό leste επίσης «ανατολή», άρα «Ανατολική Ανατολή». Το Τιμόρ ήταν το ανατολικό άκρο των Μικρών Νήσων της Σούνδας όπως τις έβλεπαν οι ναυτικοί από τα δυτικά.
Timor-Leste · Timór Lorosa'e
Στα τέτουμ, loro sa'e είναι ο ανατέλλων ήλιος, κι έτσι το όνομα διαβάζεται «Τιμόρ του ανατέλλοντος ηλίου»: η ανατολή, ειπωμένη με έναν τρίτο τρόπο.
Αβέβαιο. Υποψήφια είναι το ναβαρο-αραγωνικό andurrial, «θαμνότοπος», και μια βασκική ρίζα. Η παλιά ιστορία που το ανάγει στον Καρλομάγνο είναι θρύλος.
Andorra
Andorra είναι το καταλανικό όνομα, και είναι η παλιότερη μορφή που υπάρχει· η προέλευσή του είναι άγνωστη, με μια ναβαρο-αραγωνική λέξη για θαμνότοπο και μια βασκική ρίζα να προτείνονται.
Ο Κολόμβος ονόμασε την Αντίγκουα το 1493 από τη Σάντα Μαρία ντε λα Αντίγκουα, μια εικόνα στον καθεδρικό της Σεβίλλης. Το Μπαρμπούντα είναι μάλλον ισπανικό για «γενειοφόρος», από τις κρεμαστές ρίζες των συκιών ή τα γένια των νησιωτών.
Antigua and Barbuda
Τα αγγλικά είναι η γλώσσα των νησιών, και τα ονόματα είναι αυτά που άφησαν οι Ισπανοί: Antigua από μια εικόνα στον καθεδρικό της Σεβίλλης, Barbuda για τις γενειοφόρες συκιές ή τους γενειοφόρους νησιώτες.
Από το λατινικό argentum, «άργυρος», μέσω του ισπανικού Río de la Plata, «ποταμός του αργύρου», από τα ασημένια στολίδια που είδαν οι πρώτοι εξερευνητές και τη θρυλική Σιέρα ντε λα Πλάτα που αναζητούσαν.
Argentina
Argentina είναι το ισπανικό όνομα και το μόνο που είχε η χώρα: από το λατινικό argentum, άργυρος, για τον Ρίο δε λα Πλάτα και τον άργυρο που οι πρώτοι εξερευνητές έλπιζαν να βρουν πέρα από αυτόν.
Ελληνικό όνομα στη μορφή του: Ἀρμενία, που πρωτοεμφανίζεται σε περσικές πηγές ως Armina γύρω στο 520 π.Χ., ίσως από την ουραρτική περιοχή Αρμίνι ή τον λαό Χαγιάσα-Άζι. Οι Αρμένιοι λένε τους εαυτούς τους Χάι και τη χώρα Χαγιαστάν, από τον μυθικό πατριάρχη Χάικ.
Հայաստան
«Η χώρα των Χάι», το όνομα που δίνουν οι Αρμένιοι στον εαυτό τους, από τον Χάικ, τον μυθικό πατριάρχη που στο εθνικό έπος νίκησε τον Βαβυλώνιο βασιλιά Βηλ. Αρμενία είναι αυτό που τους έλεγαν οι Πέρσες και οι Έλληνες.
Από το λατινικό Terra Australis, «νότια γη», την υποθετική ήπειρο της αρχαίας γεωγραφίας. Ο Μάθιου Φλίντερς πίεσε για το όνομα αφού έκανε τον περίπλου της ηπείρου το 1803, και ήταν επίσημο ως το 1824.
Australia
Australia είναι το αγγλικό όνομα και το μόνο: το λατινικό Terra Australis, η νότια γη της αρχαίας γεωγραφίας, που έγινε επίσημο το 1824 με την επιμονή του Μάθιου Φλίντερς.
Από τη λατινική μορφή Austria, που αποδίδει το αρχαίο άνω γερμανικό Ostarrîchi, «ανατολικό βασίλειο», καταγεγραμμένο το 996. Η ομοιότητα με το λατινικό auster, «νότιος άνεμος», είναι συμπτωματική· οι ίδιοι οι Αυστριακοί λένε Έστεραϊχ.
Österreich
«Ανατολικό βασίλειο», η σύγχρονη μορφή του Ostarrîchi του 996: η ανατολική μάρκα του δουκάτου της Βαυαρίας. Η Αυστρία είναι η ίδια λέξη ντυμένη στα λατινικά.
«Η χώρα των Αφγανών», με το περσικό επίθημα -στάν. Το Αφγανός ήταν αρχικά το περσικό όνομα των Παστούν και μαρτυρείται πρώτη φορά τον 10ο αιώνα· η δική του προέλευση είναι άγνωστη.
افغانستان
Το Αφγκανιστάν είναι «η χώρα των Αφγανών» στα παστό και στα νταρί, με το περσικό επίθημα -στάν· Αφγανός ήταν το περσικό όνομα των Παστούν, μαρτυρημένο από τον 10ο αιώνα.
«Η γη μας» ή «η γη που στέκεται», από το vanua, «γη» ή «σπίτι», και tu, «στέκομαι», όνομα που επιλέχθηκε με την ανεξαρτησία το 1980 στη θέση των Νέων Εβρίδων.
Vanuatu
Vanuatu στα μπισλάμα είναι «η γη μας»: vanua, γη, και tu, στέκομαι, όνομα που επιλέχθηκε με την ανεξαρτησία το 1980.
Από τον Mons Vaticanus, τον λόφο στη δυτική όχθη του Τίβερη. Το λατινικό είναι μάλλον ετρουσκικής προέλευσης· η αρχαία παραγωγή από το vaticinia, «προφητείες», αντανακλά τους μάντεις που δούλευαν εκεί αλλά είναι αμφίβολη.
Civitas Vaticana · Città del Vaticano
Civitas Vaticana στα λατινικά, την επίσημη γλώσσα, και Città del Vaticano στα ιταλικά: η πόλη στον λόφο του Βατικανού, τον ρωμαϊκό Mons Vaticanus, του οποίου το όνομα οι ίδιοι οι Ρωμαίοι συνέδεαν με τους vates, τους μάντεις που λεγόταν ότι προφήτευαν εκεί.
Από τους Βέλγες, τις φυλές που συνάντησε ο Καίσαρας στη βόρεια Γαλατία. Το όνομά τους ίσως προέρχεται από κελτική ρίζα που σημαίνει «φουσκώνω», όπως «οι υπερήφανοι» ή «οι οργισμένοι».
België · Belgique · Belgien
Τρεις επίσημες γλώσσες, ένα όνομα: België, Belgique, Belgien, όλα από τους Βέλγες, τις φυλές που συνάντησε ο Καίσαρας στη βόρεια Γαλατία, των οποίων το όνομα ίσως σημαίνει «οι υπερήφανοι» ή «οι οργισμένοι».
«Μικρή Βενετία»: η αποστολή του Αμέρικο Βεσπούτσι το 1499 είδε σπίτια σε πασσάλους στη λίμνη Μαρακαΐμπο και σκέφτηκε τη Βενετία. Μια αντίπαλη εκδοχή αποδίδει το όνομα σε έναν ιθαγενή λαό, τους Βενεσιουέλα.
Venezuela
Venezuela είναι ισπανικά για «μικρή Βενετία», το όνομα που έδωσε η αποστολή του Βεσπούτσι το 1499 στα σπίτια σε πασσάλους της λίμνης Μαρακαΐμπο.
Το βιετναμικό Việt Nam, «οι Βιετ του νότου», από το κινεζικό Γιουέ, όνομα των λαών νότια του Γιανγκτσέ, συν nam, «νότος». Το υιοθέτησε ο αυτοκράτορας Για Λονγκ το 1804.
Việt Nam
Το Việt Nam είναι «οι Βιετ του νότου», το όνομα που υιοθέτησε ο αυτοκράτορας Για Λονγκ το 1804: Việt, το κινεζικό Γιουέ για τους λαούς νότια του Γιανγκτσέ, και Nam, νότος.
Από τον άγιο Βικέντιο της Σαραγόσας, του οποίου η γιορτή, 22 Ιανουαρίου, είναι κατά την παράδοση η ημέρα που ο Κολόμβος θεάθηκε το νησί το 1498. Οι Γρεναδίνες είναι «μικρές Γρενάδες».
Saint Vincent and the Grenadines
Saint Vincent and the Grenadines είναι η αγγλική μορφή: ο άγιος Βικέντιος της Σαραγόσας, την ημέρα της γιορτής του οποίου λέγεται ότι ο Κολόμβος θεάθηκε το νησί, και οι μικρές Γρενάδες.
Ονομάστηκε το 1825 από τον Σιμόν Μπολίβαρ, τον ελευθερωτή. Το συνέδριο διάλεξε πρώτα «Ρεπούμπλικα Μπολίβαρ» και μετά το λατινοπρεπές Μπολίβια.
Bolivia · Buliwya
Bolivia στα ισπανικά και Buliwya στα κέτσουα: η χώρα που ονομάστηκε το 1825 από τον Σιμόν Μπολίβαρ, γραμμένη όπως την ακούει κάθε γλώσσα.
Ιρλανδία συν τη θέση της, όνομα που χρονολογείται από τη διχοτόμηση του 1921. Ιρλανδία είναι το ιρλανδικό Éire συν το αρχαίο αγγλικό land· το Éire προέρχεται από τη θεά Έριου, της οποίας το όνομα σημαίνει μάλλον «άφθονη» ή «εύφορη» γη.
Tuaisceart Éireann
Το Tuaisceart Éireann είναι τα ιρλανδικά, «ο βορράς της Ιρλανδίας», δίπλα στο αγγλικό Northern Ireland· και τα δύο χρονολογούνται από τη διχοτόμηση του 1921, και το Éire είναι η θεά Έριου.
Η Κορέα προέρχεται από το Κόριο, τη δυναστεία που κυβέρνησε από το 918 ως το 1392, συντομογραφία του Κογκούριο, παλιότερου βασιλείου του οποίου το όνομα ίσως σημαίνει «ψηλό κάστρο» ή «τειχισμένη πόλη». Ο Βορράς αυτοαποκαλείται Τσοσόν, από τη δυναστεία Τζοσόν και το αρχαίο Κοτζοσόν, λαϊκά αν και χαλαρά «η χώρα της πρωινής γαλήνης».
조선
Από τη δυναστεία Τζοσόν, που κυβέρνησε από το 1392 ως το 1897, και το πολύ παλιότερο Κοτζοσόν. Οι χαρακτήρες διαβάζονται λαϊκά ως «πρωινή γαλήνη» ή «πρωινή φρεσκάδα», ερμηνεία χαλαρή αλλά που έχει επικρατήσει. Ο Νότος χρησιμοποιεί εντελώς διαφορετικό όνομα.
Από το αρχαίο βασίλειο της Μακεδονίας. Το Μακεδόνες ερμηνεύεται συνήθως ως «ορεσίβιοι» ή «οι ψηλοί», από το μακεδνός, «ψηλός». Επειδή η Μακεδονία είναι και ελληνική περιφέρεια, το όνομα ήταν αντικείμενο διαφωνίας με την Ελλάδα από το 1991· το «Βόρεια» προστέθηκε το 2019 με τη Συμφωνία των Πρεσπών.
Северна Македонија
Το Severna Makedonija, «Βόρεια Μακεδονία», είναι το όνομα που συμφωνήθηκε με την Ελλάδα το 2018: Μακεδονία από το αρχαίο βασίλειο, του οποίου το ελληνικό όνομα σημαίνει μάλλον «ορεσίβιοι».
Η Βοσνία προέρχεται από τον ποταμό Μπόσνα, μάλλον ιλλυρικό όνομα που ίσως σημαίνει «τρεχούμενο νερό». Η Ερζεγοβίνη προέρχεται από το γερμανικό Herzog, «δούκας», αφότου ο Στιέπαν Βούκτσιτς Κόσατσα αυτοανακηρύχθηκε δούκας της περιοχής το 1448.
Bosna i Hercegovina · Босна и Херцеговина
Με λατινικά και κυριλλικά γράμματα, η Βοσνία είναι ο ποταμός Μπόσνα, μάλλον ιλλυρικό για «τρεχούμενο νερό», και η Ερζεγοβίνη είναι το δουκάτο, από το γερμανικό Herzog, που ανακήρυξε ο Στιέπαν Βούκτσιτς Κόσατσα το 1448.
«Η χώρα των Βουλγάρων», τουρκικού λαού που πέρασε τον Δούναβη τον 7ο αιώνα. Το όνομά τους ανάγεται συχνά σε τουρκικό ρήμα που σημαίνει «ανακατεύω», άρα «ανάμεικτος λαός», αλλά αυτό είναι αβέβαιο.
България
Το Μπαλγκάρια είναι «η χώρα των Βουλγάρων», του τουρκικού λαού που πέρασε τον Δούναβη τον 7ο αιώνα και έδωσε το όνομά του στους Σλάβους που κυβέρνησε. Το εθνωνύμιο ίσως σημαίνει «ανάμεικτος λαός».
Από το pau-brasil, το ξύλο της Βραζιλίας, το δέντρο με την κόκκινη βαφή που έκοβαν οι Πορτογάλοι στην ακτή· brasa είναι «θράκα». Το όνομα εκτόπισε το επίσημο Terra de Santa Cruz, «η γη του Τιμίου Σταυρού».
Brasil
Το Brasil είναι το πορτογαλικό όνομα, από το pau-brasil, το δέντρο με την κόκκινη βαφή που έκοβαν οι πρώτοι έμποροι στην ακτή· brasa είναι η θράκα.
Το ελληνικό όνομα κρατά τη ρωμαϊκή Gallia, τη χώρα των Γαλατών, και όχι τους Φράγκους που έδωσαν το France. Οι Γαλάτες ήταν οι κελτικές φυλές που κατέκτησε ο Καίσαρας· το όνομά τους είναι αβέβαιο, ίσως από κελτική ρίζα που σημαίνει «δυνατός». Οι Φράγκοι, γερμανικός λαός, έδωσαν στη χώρα το σημερινό της όνομα από τον 5ο αιώνα.
France
France είναι το γαλλικό όνομα και το αρχικό: η χώρα των Φράγκων, των οποίων το όνομα προέρχεται από γερμανική λέξη για ένα ακόντιο ή από επίθετο που σημαίνει «ελεύθερος».
Από το λατινικό Germania, που χρησιμοποίησε ο Καίσαρας για τις χώρες ανατολικά του Ρήνου· η προέλευση του Germani είναι άγνωστη, με κελτικές εικασίες όπως «γείτονας» ή «αυτός που φωνάζει». Οι Γερμανοί τη λένε Ντόιτσλαντ, από το αρχαίο άνω γερμανικό diutisc, «του λαού», δηλαδή η γλώσσα του λαού σε αντίθεση με τα λατινικά.
Deutschland
«Η χώρα του λαού»: το deutsch ανάγεται στο αρχαίο άνω γερμανικό diutisc, «του λαού», τη λέξη για την κοινή γλώσσα σε αντίθεση με τα λατινικά. Germany, Allemagne και Saksa είναι όλα ονόματα δοσμένα απ' έξω.
Από το περσικό Gurğ μέσω των αραβικών και των συριακών, το περσικό όνομα του λαού· οι Δυτικοευρωπαίοι το συνέδεσαν έπειτα με τον άγιο Γεώργιο, και η ελληνική μορφή ακολουθεί. Οι Γεωργιανοί τη λένε Σακαρτβέλο, «η χώρα των Καρτβέλων», από τον μυθικό πρόγονο Κάρτλος.
საქართველო
«Η χώρα των Καρτβέλων», χτισμένο πάνω στην Κάρτλι, την κεντρική επαρχία, και τον μυθικό ιδρυτή της Κάρτλος. Η Γεωργία είναι το περσικό όνομα του ίδιου λαού, που οι Ευρωπαίοι αργότερα κόλλησαν στον άγιο Γεώργιο.
Από τον ποταμό Γκάμπια, του οποίου το όνομα είναι αβέβαιης προέλευσης και ίσως Μαντίνκα. Η σύνδεση με το πορτογαλικό câmbio, «εμπόριο», είναι μάλλον παρετυμολογία.
The Gambia
The Gambia κρατά ως επίσημη μορφή το αγγλικό όνομα του ποταμού, με το άρθρο του. Το όνομα του ποταμού είναι αβέβαιης προέλευσης και ίσως Μαντίνκα.
Από το πορτογαλικό gabão, έναν μανδύα με κουκούλα, από το σχήμα των εκβολών του Κόμο.
Gabon
Η γαλλική μορφή του πορτογαλικού gabão, ενός μανδύα με κουκούλα, που οι ναυτικοί αναγνώρισαν στο σχήμα των εκβολών του Κόμο.
Ονομάστηκε το 1957 από τη μεσαιωνική Αυτοκρατορία της Γκάνα, που βρισκόταν πιο βορειοδυτικά. Γκάνα ήταν ο τίτλος του βασιλιά της στη γλώσσα Σονίνκε, περίπου «πολεμιστής βασιλιάς».
Ghana
Ghana είναι το όνομα που διάλεξε η χώρα για τον εαυτό της με την ανεξαρτησία το 1957, από τη μεσαιωνική Αυτοκρατορία της Γκάνα, της οποίας οι Σονίνκε ηγεμόνες έφεραν το Ghana ως τίτλο, περίπου «πολεμιστής βασιλιάς».
Από το ναουάτλ Cuauhtēmallān, «ο τόπος των πολλών δέντρων», το όνομα που έδωσαν οι Τλαξκαλτέκοι σύμμαχοι του Αλβαράδο στην καρδιά της χώρας των Κιτσέ το 1524.
Guatemala
Guatemala είναι η ισπανική γραφή του ναουάτλ Cuauhtēmallān, «ο τόπος των πολλών δέντρων», το όνομα που έδωσαν οι Τλαξκαλτέκοι σύμμαχοι του Αλβαράδο στην καρδιά της χώρας των Κιτσέ το 1524.
Από ιθαγενή λέξη, μάλλον αραουάκ ή καραϊβική, που ερμηνεύεται συνήθως ως «η χώρα των πολλών νερών».
Guyana
Guyana είναι η αγγλική γραφή μιας ιθαγενούς λέξης, μάλλον αραουάκ ή καραϊβικής, που ερμηνεύεται συνήθως ως «η χώρα των πολλών νερών»· η χώρα το πήρε το 1966 στη θέση της Βρετανικής Γουιάνας.
Από το πορτογαλικό Guiné, πιθανότατα από βερβερικό όρο που σημαίνει «η χώρα των μαύρων». Κάποιοι το παράγουν από την πόλη Τζενέ.
Guinée
Guinée είναι η γαλλική μορφή του πορτογαλικού Guiné, του παλιού ονόματος της δυτικοαφρικανικής ακτής, πιθανότατα από βερβερικό όρο που σημαίνει «η χώρα των μαύρων».
Γουινέα, συν την πρωτεύουσά της, το Μπισάου, που προστέθηκε για να τη διακρίνει από τη Γουινέα.
Guiné-Bissau
Το πορτογαλικό Guiné, το παλιό όνομα της δυτικοαφρικανικής ακτής, με την πρωτεύουσα, το Μπισάου, που προστέθηκε με την ανεξαρτησία για να τη διακρίνει από τη γειτονική.
Από τη Γρανάδα της Ισπανίας, με την οποία οι Ισπανοί ναυτικοί βρήκαν ότι μοιάζουν οι λόφοι· οι Γάλλοι την έκαναν Λα Γκρενάντ και οι Βρετανοί Γκρενέιντα.
Grenada
Grenada είναι το ισπανικό όνομα του νησιού, από τη Γρανάδα της Ισπανίας, στη γραφή που καθιέρωσαν οι Βρετανοί· οι Γάλλοι το έλεγαν La Grenade.
«Η μάρκα των Δανών», η συνοριακή περιοχή των Δάνων· το ελληνικό όνομα κρατά μόνο τον λαό, χωρίς το mark. Το όνομα της φυλής ίσως προέρχεται από ρίζα που σημαίνει «επίπεδη γη» ή «χαμηλή γη», κάτι που συζητείται.
Danmark
Το Danmark είναι «η μάρκα των Δανών», η συνοριακή χώρα των Δάνων, όνομα χαραγμένο στις πέτρες του Γέλινγκ γύρω στο 965. Το όνομα της φυλής ίσως σημαίνει «επίπεδη γη».
Από το Σάντο Ντομίνγκο, την πρωτεύουσα, που ιδρύθηκε το 1496 και ονομάστηκε από τον άγιο Δομίνικο, ιδρυτή του τάγματος των Δομινικανών και προστάτη άγιο του πατέρα του Κολόμβου.
República Dominicana
República Dominicana είναι το ισπανικό όνομα, από το Σάντο Ντομίνγκο, την πρωτεύουσα που ιδρύθηκε το 1496 και ονομάστηκε από τον άγιο Δομίνικο.
Από την έρημο. Σαχρά σημαίνει «έρημος» στα αραβικά, οπότε το «έρημος Σαχάρα» είναι τεχνικά πλεονασμός. Η ισπανική αποικία ήταν η Ισπανική Σαχάρα ως το 1975.
الصحراء الغربية
Το ας-Σαχρά αλ-Γκαρμπίγια είναι αραβικά για «η δυτική έρημος», μετάφραση του ισπανικού αποικιακού ονόματος Sáhara Occidental· σαχρά είναι απλώς η λέξη για την έρημο, και αυτή έδωσε στη Σαχάρα το όνομά της.
Ισπανικά για «ο Σωτήρας», από την επαρχία του Σαν Σαλβαδόρ του Πέδρο δε Αλβαράδο, που ιδρύθηκε το 1525 και ονομάστηκε από τον Ιησού Χριστό.
El Salvador
El Salvador είναι ισπανικά για «ο Σωτήρας», από την επαρχία του Σαν Σαλβαδόρ που ίδρυσε ο Πέδρο δε Αλβαράδο το 1525 προς τιμήν του Χριστού.
Το ελληνικό όνομα έρχεται από το λατινικό Helvetia, τη χώρα των Ελβετίων, της κελτικής φυλής που πολέμησε ο Καίσαρας· το κράτος χρησιμοποιεί το ίδιο όνομα στα λατινικά, Confoederatio Helvetica, και από εκεί ο κωδικός CH. Οι δυτικές γλώσσες ονομάζουν τη χώρα από το Σβιτς, ένα από τα τρία καντόνια που έδωσαν τον ιδρυτικό όρκο του 1291.
Schweiz · Suisse · Svizzera · Svizra
Schweiz, Suisse, Svizzera και Svizra είναι τέσσερις μορφές ενός ονόματος, αυτού του καντονιού Σβιτς, ιδρυτικού μέλους της συνομοσπονδίας το 1291· το όνομα του καντονιού είναι αβέβαιης προέλευσης, ίσως από λέξη για γη καθαρισμένη με φωτιά. Στα νομίσματα και στον κωδικό CH το κράτος αποφεύγει να διαλέξει και χρησιμοποιεί λατινικά: Confoederatio Helvetica.
Από τον Έλληνα, τον μυθικό γιο του Δευκαλίωνα και γενάρχη των Ελλήνων· η Ελλάς ήταν αρχικά μια μικρή περιοχή της Φθιώτιδας και απλώθηκε σε όλον τον ελληνόφωνο κόσμο. Το Greece των ξένων προέρχεται από το λατινικό Graecia, από τους Γραικούς, μια φυλή της Ηπείρου που οι Ρωμαίοι συνάντησαν νωρίς.
Ελλάδα
Ελλάδα, από τον Έλληνα, τον μυθικό γιο του Δευκαλίωνα και γενάρχη των Ελλήνων. Το Greece των ξένων προέρχεται από τους Γραικούς, μια φυλή που έτυχε να συναντήσουν πρώτη οι Ρωμαίοι.
Το όνομα είναι ελληνικό στη ρίζα του: οι Ιταλοί το πήραν από το λατινικό Mare Erythraeum, την Ερυθρά Θάλασσα, που οι αρχαίοι Έλληνες είχαν ονομάσει από το ερυθρός, «κόκκινος».
ኤርትራ · إرتريا
Το Ertra στα Τιγκρίνια και το Ιριτρίγια στα αραβικά φέρουν και τα δύο το ιταλικό Eritrea, από το λατινικό Mare Erythraeum, την Ερυθρά Θάλασσα, που οι Έλληνες είχαν ονομάσει από το χρώμα της.
Από τους Αίστιους, λαό που ο Τάκιτος τοποθέτησε στις ακτές της Βαλτικής το 98 μ.Χ., αν και ήταν μάλλον Βάλτοι παρά Εσθονοί. Πώς το όνομα πέρασε στον φιννικό λαό δεν είναι σαφές.
Eesti
Το Eesti είναι η εσθονική μορφή του ονόματος που ο Τάκιτος έγραψε Aesti το 98 μ.Χ., για έναν βαλτικό λαό που μάλλον δεν ήταν καθόλου Εσθονοί· πώς το όνομα μετακινήθηκε βόρεια δεν είναι σαφές.
«Ο τόπος των Σουάζι». Ο λαός πήρε το όνομά του από τον βασιλιά Μσουάτι Β΄.
eSwatini
Στα Σουάζι, eSwatini είναι «ο τόπος των Σουάζι», του λαού που πήρε το όνομά του από τον βασιλιά Μσουάτι Β΄. Η χώρα το έκανε επίσημο όνομα σε κάθε γλώσσα το 2018, στη θέση του Σουαζιλάνδη.
Από τον ποταμό Ζαμβέζη, του οποίου το όνομα είναι αβέβαιης προέλευσης.
Zambia
Zambia πλάστηκε στα αγγλικά με την ανεξαρτησία το 1964 από τον Ζαμβέζη, τον ποταμό του οποίου το όνομα είναι αβέβαιης προέλευσης.
Από το ντζίμπα ντζα μάμπουε της γλώσσας Σόνα, «σπίτια από πέτρα», από τα ερείπια του Μεγάλου Ζιμπάμπουε.
Zimbabwe
Zimbabwe, στα αγγλικά όπως και στα Σόνα, είναι το dzimba dza mabwe της γλώσσας Σόνα, «σπίτια από πέτρα», τα ερείπια του Μεγάλου Ζιμπάμπουε από τα οποία ονομάστηκε η χώρα το 1980.
Περιγραφικό όνομα, μεταφρασμένο. Τα επτά σεϊχάτα ήταν τα Κράτη της Συνθήκης υπό βρετανική προστασία ώσπου ενώθηκαν το 1971· το εμιράτο προέρχεται από το αραβικό αμίρ, «διοικητής» ή «πρίγκιπας».
الإمارات
«Τα Εμιράτα», η καθημερινή σύντομη μορφή του αλ-Ιμαράτ αλ-Αραμπίγια αλ-Μουτάχιντα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Περιγραφικό όνομα, μεταφρασμένο, που πρωτοχρησιμοποιήθηκε στη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας το 1776. Η Αμερική προέρχεται από τον Αμέρικο Βεσπούτσι, του οποίου το λατινικό όνομα Americus έκανε θηλυκό ο χαρτογράφος Μάρτιν Βαλντζεεμύλερ το 1507.
United States
United States είναι το αγγλικό όνομα και το μόνο, που πρωτοχρησιμοποιήθηκε στη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας το 1776· America είναι το όνομα του Αμέρικο Βεσπούτσι σε έναν χάρτη του 1507.
Περιγραφικό όνομα, μεταφρασμένο: από την Πράξη της Ένωσης του 1707 και την ένωση με την Ιρλανδία το 1801. Η «Βρετανία» προέρχεται από τους Πριτανούς, το κελτικό όνομα των κατοίκων του νησιού, ίσως «οι ζωγραφισμένοι», από τα τατουάζ τους.
United Kingdom
United Kingdom είναι το αγγλικό όνομα, και τα αγγλικά είναι η γλώσσα του κράτους: τα βασίλεια της Αγγλίας και της Σκωτίας ενώθηκαν το 1707, και η Ιρλανδία προστέθηκε το 1801.
Μέσω του ευρωπαϊκού Japan, από κινεζικές αναγνώσεις του 日本, «η καταγωγή του ήλιου», η χώρα όπου ανατέλλει ο ήλιος όπως φαίνεται από την Κίνα· το Τσιπάνγκου του Μάρκο Πόλο ήρθε από νοτιοκινεζική προφορά. Οι Ιάπωνες λένε Νιχόν ή Νιπόν.
日本
«Η καταγωγή του ήλιου»: νι, ήλιος, και χον, καταγωγή. Είναι η ίδια σημασία που έφτασε στην Ευρώπη μέσω των κινεζικών, αφού η Ιαπωνία βρίσκεται ανατολικά της Κίνας, εκεί όπου ανατέλλει ο ήλιος. Το Νιπόν είναι η πιο επίσημη ανάγνωση.
Ελληνικό όνομα στη μορφή του: από τον ποταμό Ινδό, Ἰνδός, που οι Έλληνες πήραν από το περσικό Hindu, από το σανσκριτικό Sindhu, «ποταμός». Το όνομα Μπάρατ στα χίντι προέρχεται από τον Μπάρατα, τον μυθικό αυτοκράτορα της Μαχαμπχάρατα.
भारत
Από τον Μπάρατα, τον μυθικό αυτοκράτορα της Μαχαμπχάρατα, του οποίου το βασίλειο ήταν η Μπαραταβάρσα, «η χώρα του Μπάρατα». Η Ινδία, από τον Ινδό, είναι το όνομα που χρησιμοποιούσαν οι Πέρσες και οι Έλληνες.
Ελληνική σύνθεση, που έπλασαν Βρετανοί λόγιοι το 1850 από το Ἰνδός, «Ινδία», και νῆσος: τα ινδικά νησιά. Οι εθνικιστές την υιοθέτησαν τη δεκαετία του 1920.
Indonesia
Indonesia είναι το ινδονησιακό όνομα όπως και το διεθνές: «τα ινδικά νησιά», λόγιο πλάσμα του 1850 από ελληνικές λέξεις που οι εθνικιστές έκαναν δικό τους τη δεκαετία του 1920.
Από τον ποταμό Ιορδάνη, εβραϊκά Γιαρντέν, πιθανότατα από ρίζα που σημαίνει «κατεβαίνω», αφού ο ποταμός πέφτει απότομα προς τη Νεκρά Θάλασσα.
الأردن
Το αλ-Ούρντουν είναι το αραβικό όνομα του ποταμού Ιορδάνη, από σημιτική ρίζα που σημαίνει «κατεβαίνω», για την απότομη πτώση του προς τη Νεκρά Θάλασσα· το βασίλειο πήρε το όνομα του ποταμού το 1949.
Το αραβικό αλ-Ιράκ, σε χρήση από τον 6ο αιώνα για την κάτω Μεσοποταμία. Ανάγεται συνήθως στο μεσοπερσικό Erāq, «χαμηλή γη», ή στη σουμεριακή πόλη Ουρούκ.
العراق
Το αλ-Ιράκ είναι το αραβικό όνομα της κάτω Μεσοποταμίας από τον 6ο αιώνα, από το μεσοπερσικό Erāq, «χαμηλή γη», ή από τη σουμεριακή πόλη Ουρούκ.
Από το μεσοπερσικό Ērān, «η χώρα των Αρίων», το όνομα που δίνουν οι ιρανικοί λαοί στον εαυτό τους. Η χώρα ζήτησε από τον κόσμο να χρησιμοποιεί το Ιράν αντί για Περσία το 1935· η Περσία προέρχεται από την Περσίδα, μία επαρχία, το σημερινό Φαρς, και είναι το όνομα που ήξεραν οι αρχαίοι Έλληνες.
ایران
Το Ιράν είναι το περσικό όνομα και το παλιότερο, από το μεσοπερσικό Ērān, «η χώρα των Αρίων»· το κράτος ζήτησε από τον κόσμο να το χρησιμοποιεί αντί για Περσία το 1935.
Το ιρλανδικό Éire συν το αρχαίο αγγλικό land. Το Éire προέρχεται από τη θεά Έριου, της οποίας το όνομα ανάγεται μάλλον σε ρίζα που σημαίνει «άφθονη» ή «παχιά», δηλαδή εύφορη γη.
Éire
Το Éire είναι το ιρλανδικό όνομα, από τη θεά Έριου, της οποίας το όνομα σημαίνει μάλλον «άφθονη» ή «εύφορη» γη. Ireland είναι το Éire με το αγγλικό land προστεθειμένο.
Γουινέα, συν τη θέση της κοντά στον ισημερινό· το «Ισημερινή» είναι μετάφραση.
Guinea Ecuatorial · Guinée équatoriale · Guiné Equatorial
Τα ισπανικά, τα γαλλικά και τα πορτογαλικά είναι και τα τρία επίσημα, και τα τρία λένε το ίδιο πράγμα: Γουινέα, το παλιό πορτογαλικό όνομα της δυτικοαφρικανικής ακτής, τοποθετημένη στον ισημερινό.
Ελληνική μετάφραση του ισπανικού Ecuador, «ισημερινός», που περνά λίγο βόρεια του Κίτο. Το όνομα επιλέχθηκε το 1830 ως ουδέτερη εναλλακτική του Κίτο, που οι άλλες επαρχίες δεν ήθελαν.
Ecuador
Ecuador είναι ισπανικά για «ισημερινός», τη γραμμή που περνά λίγο βόρεια του Κίτο, που επιλέχθηκε το 1830 ως όνομα στο οποίο καμία επαρχία δεν μπορούσε να αντιταχθεί.
Το ισλανδικό Ísland, «η χώρα του πάγου». Η παράδοση λέει ότι ο έποικος Φλόκι Βίλγκερδαρσον την ονόμασε έτσι βλέποντας ένα φιόρδ γεμάτο παγόβουνα.
Ísland
Το Ísland είναι «η χώρα του πάγου» στα ισλανδικά, το όνομα που λέγεται ότι έδωσε ο έποικος Φλόκι Βίλγκερδαρσον βλέποντας ένα φιόρδ γεμάτο παγόβουνα.
Από το λατινικό Hispania, που οι Ρωμαίοι πήραν από τους Καρχηδονίους. Η επικρατέστερη παραγωγή είναι το φοινικικό ʾÎ-šapanîm, «το νησί των δαμάνων», επειδή οι Φοίνικες πέρασαν τα κουνέλια για δαμάνες· υποστηρίζεται και βασκική ή κελτική πηγή.
España
Το España είναι η ισπανική μορφή του λατινικού Hispania, που οι Ρωμαίοι πήραν από τους Καρχηδονίους: μάλλον «το νησί των δαμάνων», από τα κουνέλια που οι Φοίνικες πέρασαν για δαμάνες.
Το εβραϊκό Γισραέλ, το όνομα που δόθηκε στον Ιακώβ στη Γένεση αφού πάλεψε με τον άγγελο· διαβάζεται συνήθως ως «αυτός που παλεύει με τον Θεό». Το σύγχρονο κράτος το πήρε το 1948.
ישראל
Το Γισραέλ είναι το εβραϊκό όνομα που δόθηκε στον Ιακώβ στη Γένεση, που διαβάζεται συνήθως ως «αυτός που παλεύει με τον Θεό»· το κράτος το πήρε το 1948.
Από το λατινικό Italia, αρχικά η νότια άκρη της χερσονήσου. Η συνήθης παραγωγή είναι το οσκικό Víteliú, «η χώρα των μοσχαριών», ίσως από ένα τοτέμ ταύρου· το όνομα απλώθηκε προς τον βορρά μαζί με τη ρωμαϊκή κυριαρχία.
Italia
Το Italia είναι το ιταλικό όνομα και το λατινικό, αρχικά μόνο η άκρη της χερσονήσου. Ανάγεται συνήθως στο οσκικό Víteliú, «η χώρα των μοσχαριών», ίσως από ένα τοτέμ ταύρου.
«Η χώρα των Καζάχων». Το εθνωνύμιο είναι τουρκικό και διαβάζεται συνήθως ως «περιπλανώμενος» ή «ελεύθερος άνθρωπος», από ρίζα που σημαίνει περιπλανιέμαι· το Κοζάκος είναι η ίδια λέξη από άλλον δρόμο.
Қазақстан
Το Καζακστάν είναι «η χώρα των Καζάχων», των οποίων το τουρκικό όνομα διαβάζεται συνήθως ως «ελεύθερος άνθρωπος» ή «περιπλανώμενος»· ο Κοζάκος είναι η ίδια λέξη από άλλον δρόμο.
Από το πορτογαλικό Rio dos Camarões, «ποταμός των γαρίδων». Το όνομα προήλθε από τις γαρίδες που έβριθαν στον ποταμό Βουρί το 1472.
Cameroun
Και οι δύο επίσημες γλώσσες κρατούν το πορτογαλικό Camarões, «γαρίδες», το όνομα που έδωσαν οι ναυτικοί στον ποταμό Βουρί το 1472 βρίσκοντάς τον γεμάτο γαρίδες.
Μέσω του γαλλικού Cambodge από το χμερ Καμπουτσέα, από το σανσκριτικό Κάμπουτζα, λαό των βορειοδυτικών ινδικών συνόρων του οποίου το όνομα υιοθέτησαν οι βασιλείς των Χμερ για τη γενιά τους.
កម្ពុជា
Το Καμπουτσέα είναι η χμερ μορφή του σανσκριτικού Κάμπουτζα, του λαού των βορειοδυτικών ινδικών συνόρων του οποίου το όνομα πήραν οι βασιλείς των Χμερ για τη γενιά τους· Καμπότζη είναι η ίδια λέξη μέσω των γαλλικών.
Από το ιροκέζικο kanata, «χωριό» ή «οικισμός», που άκουσε ο Ζακ Καρτιέ στη Σταντακονά το 1535 και εφάρμοσε σε όλη την περιοχή.
Canada
Canada στα αγγλικά και στα γαλλικά είναι το ιροκέζικο kanata, «χωριό», που ο Ζακ Καρτιέ άκουσε στη Σταντακονά το 1535 και έδωσε σε όλη τη χώρα.
Αρχαίο και αβέβαιο. Οι Catharrei του Πλίνιου και η Κατάρα του Πτολεμαίου είναι οι πρωιμότερες μορφές· μια αραβική παραγωγή δείχνει το κατράν, «πίσσα», για τις αναβλύσεις ασφάλτου της χερσονήσου.
قطر
Το Κατάρ είναι το αραβικό όνομα, αρχαίο και ανεξήγητο· ο Πλίνιος και ο Πτολεμαίος το κατέγραψαν πριν από δύο χιλιάδες χρόνια, και μια παραγωγή δείχνει το κατράν, «πίσσα», για τις αναβλύσεις ασφάλτου.
Καθαρά περιγραφικό όνομα, μεταφρασμένο από τα γαλλικά. Το αποικιακό όνομα, Ουμπάνγκι-Σάρι, προερχόταν από δύο ποταμούς.
Ködörösêse tî Bêafrîka · République centrafricaine
Ködörösêse tî Bêafrîka είναι Σάνγκο για «Δημοκρατία της Καρδιάς της Αφρικής», από το bê, καρδιά, και Afrîka. Το γαλλικό République centrafricaine, το άλλο επίσημο όνομα, λέει μόνο πού βρίσκεται η χώρα: στο κέντρο της ηπείρου.
Από το όρος Κένυα, μέσω του ονόματός του Κιίνιαα στη γλώσσα Κάμπα. Ερμηνεύεται συνήθως ως «στρουθοκάμηλος», από τις ασπρόμαυρες ραβδώσεις της κορυφής.
Kenya
Στα σουαχίλι όπως και στα αγγλικά, Kenya είναι το βουνό: το Κιίνιαα της γλώσσας Κάμπα, που ερμηνεύεται συνήθως ως «στρουθοκάμηλος», από τις ασπρόμαυρες ραβδώσεις της κορυφής του.
Μέσω του λατινικού Sina και του ιταλικού Cina, από το περσικό και σανσκριτικό Cīna, σχεδόν βέβαια από το κράτος και τη δυναστεία Τσιν που ένωσαν τη χώρα το 221 π.Χ.· οι αρχαίοι Έλληνες γεωγράφοι ήξεραν τους Σίνες. Το κινεζικό όνομα, Τζονγκγκουό, σημαίνει «κεντρικό κράτος» ή «μέσο βασίλειο».
中国
«Κεντρικό κράτος» ή «μέσο βασίλειο»: τζονγκ, κέντρο, και γκουό, κράτος. Το όνομα ανάγεται τρεις χιλιάδες χρόνια πίσω στα βασίλεια της πεδιάδας του Κίτρινου Ποταμού, που έβλεπαν τον εαυτό τους στο κέντρο του κόσμου. Η Κίνα, από τη δυναστεία Τσιν, είναι το όνομα που ταξίδεψε δυτικά.
«Η χώρα των Κιργιζίων». Μια λαϊκή παραγωγή είναι το κιρκ, «σαράντα», για τις σαράντα φυλές του ήρωα Μανάς, που απηχούν οι σαράντα ακτίνες της σημαίας· οι γλωσσολόγοι δεν συμφωνούν.
Кыргызстан
Το Κιργκιζστάν είναι «η χώρα των Κιργιζίων», των οποίων το όνομα η παράδοση διαβάζει ως κιρκ, «σαράντα», για τις σαράντα φυλές του ήρωα Μανάς· οι γλωσσολόγοι δεν συμφωνούν.
Η γκιλμπερτέζικη προφορά του «Γκίλμπερτς», από τον πλοίαρχο Τόμας Γκίλμπερτ, που πέρασε από εκεί το 1788. Η γλώσσα δεν έχει τους φθόγγους «λ» και «σ», κι έτσι το Γκίλμπερτς έγινε Κιριμπάτι.
Kiribati
Kiribati είναι η γκιλμπερτέζικη προφορά του «Gilberts», των νησιών που ονομάστηκαν από τον πλοίαρχο Τόμας Γκίλμπερτ το 1788· η γλώσσα δεν έχει l ούτε s.
Από τον Χριστόφορο Κολόμβο, που δεν πάτησε ποτέ το πόδι του εκεί. Ο Φρανσίσκο ντε Μιράντα πρότεινε το όνομα για όλη την ισπανική Αμερική· η Μεγάλη Κολομβία του Μπολίβαρ το πήρε το 1819.
Colombia
Colombia είναι το ισπανικό όνομα, από τον Κριστόμπαλ Κολόν, τον Κολόμβο, που επιλέχθηκε για τη δημοκρατία του Μπολίβαρ το 1819.
Από το αραβικό καμάρ, «φεγγάρι», όπως στο Τζούζουρ αλ-Καμάρ, «τα νησιά του φεγγαριού».
Komori · جزر القمر · Comores
Το αραβικό όνομα είναι το αρχικό: Τζούζουρ αλ-Καμάρ, «τα νησιά του φεγγαριού». Komori και Comores είναι η ίδια λέξη φθαρμένη.
Από τον ποταμό Κονγκό, που πήρε το όνομά του από το βασίλειο του Κόνγκο και τον λαό των Μπακόνγκο. Το Κόνγκο ίσως προέρχεται από το νκόνγκο, «κυνηγός», αλλά αυτό δεν είναι βέβαιο.
Congo
Congo, στα γαλλικά, είναι το όνομα του ποταμού και του παλιού βασιλείου του Κόνγκο και του λαού του, των Μπακόνγκο. Το ίδιο το Kongo ίσως προέρχεται από το nkongo, «κυνηγός», αν και αυτό δεν είναι βέβαιο.
Από τον ποταμό Κονγκό, που πήρε το όνομά του από το βασίλειο του Κόνγκο και τον λαό των Μπακόνγκο· το Κόνγκο ίσως προέρχεται από το νκόνγκο, «κυνηγός», αλλά αυτό δεν είναι βέβαιο. Το «Λαϊκή» τη διακρίνει από τη γειτονική. Από το 1971 ως το 1997 λεγόταν Ζαΐρ, από πορτογαλική γραφή της λέξης νζέρε, «ποταμός», της γλώσσας Κικόνγκο.
Congo
Congo, στα γαλλικά, είναι το όνομα του ποταμού και του παλιού βασιλείου του Κόνγκο και του λαού του, των Μπακόνγκο. Η δημοκρατία απέναντι από τον ποταμό φέρει το ίδιο όνομα, και από το 1971 ως το 1997 αυτή εδώ ήταν το Ζαΐρ, από το nzere, «ποταμός», της γλώσσας Κικόνγκο.
Από το σερβικό kos, «κότσυφας»: το Κόσοβο Πόλιε είναι «το πεδίο των κοτσύφων», η πεδιάδα όπου δόθηκε η μάχη του 1389 κατά των Οθωμανών. Οι Αλβανοί το λένε Κόσοβα.
Kosova · Косово
Το Kosova στα αλβανικά και το Κόσοβο στα σερβικά: το σερβικό είναι το αρχικό, από το kos, «κότσυφας», το πεδίο των κοτσύφων όπου δόθηκε η μάχη του 1389.
Ισπανικά για «πλούσια ακτή», όνομα που λέγεται ότι έδωσε ο Κολόμβος το 1502 βλέποντας ιθαγενείς με χρυσά κοσμήματα. Ο χρυσός δεν ήταν ντόπιος και η αποικία έμεινε φτωχή.
Costa Rica
Costa Rica είναι ισπανικά για «πλούσια ακτή», όνομα που λέγεται ότι έδωσε ο Κολόμβος το 1502 βλέποντας χρυσά στολίδια στην ακτή· ο χρυσός δεν ήταν ντόπιος.
Από τα Ταΐνο, πιθανότατα cubao, «όπου η εύφορη γη αφθονεί», ή coabana, «μεγάλος τόπος». Η εικασία ότι ο Κολόμβος την ονόμασε από την Κούβα της Πορτογαλίας είναι απίθανη.
Cuba
Cuba είναι η ισπανική γραφή μιας λέξης των Ταΐνο, μάλλον cubao, «όπου η εύφορη γη αφθονεί», ή coabana, «μεγάλος τόπος».
Υποκοριστικό του αραβικού κουτ, ένα φρούριο χτισμένο κοντά στο νερό, άρα «μικρό φρούριο». Το κουτ ήταν ένα φρούριο του 18ου αιώνα στον κόλπο.
الكويت
Το αλ-Κουέιτ είναι αραβικά για «το μικρό φρούριο», υποκοριστικό του κουτ, από το φρούριο του 18ου αιώνα στον κόλπο γύρω από το οποίο μεγάλωσε η πόλη.
«Η χώρα των Κροατών», των οποίων το όνομα, Hrvati, είναι αβέβαιης προέλευσης. Η πιο διαδεδομένη θεωρία το παράγει από ιρανική λέξη, ίσως το Χορόαθος των επιγραφών του Τάναϊ.
Hrvatska
Από το Hrvati, το όνομα που δίνουν οι Κροάτες στον εαυτό τους, που τα λατινικά έκαναν Croatae και τα ελληνικά Κροατία. Το εθνωνύμιο είναι αβέβαιης προέλευσης, μάλλον ιρανικής.
Αρχαίο και αβέβαιο. Η κλασική εικασία ήταν το κυπαρίσσι· ο χαλκός του νησιού, που πήρε το όνομά του από την Κύπρο και όχι το αντίθετο, είναι άλλη· μια σουμερική λέξη για τον μπρούντζο είναι τρίτη.
Κύπρος · Kıbrıs
Το Κύπρος στα ελληνικά και το Kıbrıs στα τουρκικά είναι το αρχαίο όνομα του νησιού στις δύο γλώσσες του. Η προέλευσή του έχει χαθεί: το κυπαρίσσι, ο χαλκός που ονομάστηκε από το νησί, και μια σουμερική λέξη για τον μπρούντζο έχουν όλα προταθεί.
Από τον λαό των Λάο, με ένα γαλλικό -s πληθυντικού για τα διάφορα βασίλεια των Λάο. Η προέλευση του ίδιου του εθνωνυμίου είναι αβέβαιη.
ລາວ
Το Λάο είναι το όνομα του λαού και της χώρας στα λαοτινά, χωρίς το τελικό -s που πρόσθεσαν τα γαλλικά για τα διάφορα βασίλειά του· η προέλευση του ίδιου του εθνωνυμίου είναι αβέβαιη.
«Η χώρα των Σότο».
Lesotho
Στα Σεσότο, Lesotho είναι «η χώρα των Σότο», με το πρόθημα Le- που δηλώνει χώρα.
Από τους Λατγαλούς, μία από τις βαλτικές φυλές που συγχωνεύτηκαν στον λετονικό λαό. Η ρίζα είναι ανεξήγητη· ένα όνομα ποταμού είναι μια εικασία.
Latvija
Το Latvija είναι «η χώρα των Λετονών», από τους Λατγαλούς, μία από τις βαλτικές φυλές που συγχωνεύτηκαν στο έθνος. Η ρίζα είναι ανεξήγητη· ένα όνομα ποταμού είναι μια εικασία.
Ελληνική μετάφραση του Μπελαρούς, «Λευκή Ρωσία», ή σωστότερα «Λευκή Ρως». Γιατί «λευκή» δεν είναι ξεκαθαρισμένο: οι επικρατέστερες εικασίες είναι η κατεύθυνση που δήλωνε το λευκό στην παλιά χρωματική πυξίδα, η γη που δεν πλήρωνε φόρο στους Μογγόλους, ή η ανοιχτόχρωμη ενδυμασία των κατοίκων. Η χώρα ζητά από το 1991 να λέγεται Μπελαρούς.
Беларусь
Το Μπελαρούς είναι «Λευκή Ρως», το όνομα που η χώρα ζητά από τον κόσμο να χρησιμοποιεί από το 1991. Γιατί λευκή δεν είναι ξεκαθαρισμένο: μια κατεύθυνση στην παλιά χρωματική πυξίδα, γη ελεύθερη από τον μογγολικό φόρο, ή ανοιχτόχρωμη ενδυμασία.
Το ελληνικό όνομα, Λίβανος, αποδίδει τη σημιτική ρίζα lbn, «λευκός», για το χιόνι του όρους Λιβάνου· το όνομα καταγράφεται ως Laban σε κείμενα της Έμπλα και Labnan σε ασσυριακά.
لبنان
Το Λουμπνάν είναι η αραβική μορφή ενός ονόματος τριών χιλιάδων ετών, από τη σημιτική ρίζα για το «λευκό», για το χιόνι του βουνού.
Από το λατινικό liber, «ελεύθερος». Ιδρύθηκε ως πατρίδα για απελευθερωμένους Αμερικανούς σκλάβους.
Liberia
Το Liberia πλάστηκε στα αγγλικά το 1824 από το λατινικό liber, «ελεύθερος», για την αποικία απελευθερωμένων Αμερικανών σκλάβων σε αυτή την ακτή.
Ελληνικό όνομα: Λιβύη, από το αιγυπτιακό όνομα των Λίμπου, βερβερικού λαού δυτικά του Νείλου. Στους αρχαίους Έλληνες σήμαινε όλη την Αφρική· έμεινε σε μία χώρα.
ليبيا
Το Λίμπιγια είναι η αραβική μορφή του ελληνικού Λιβύη, που οι Έλληνες πήραν από το αιγυπτιακό όνομα των Λίμπου, βερβερικού λαού δυτικά του Νείλου.
Αβέβαιης προέλευσης. Η παραδοσιακή σύνδεση είναι με το μικρό ποτάμι Λιετάβα κοντά στο Κερναβέ· άλλη θεωρία το παράγει από το leičiai, όνομα μιας κάστας πολεμιστών του μεσαιωνικού κράτους.
Lietuva
Το Lietuva είναι το λιθουανικό όνομα, αβέβαιης προέλευσης: το μικρό ποτάμι Λιετάβα κοντά στο Κερναβέ, ή οι leičiai, μια κάστα πολεμιστών του μεσαιωνικού κράτους.
Από τον κυβερνώντα Οίκο του Λιχτενστάιν, που αγόρασε τις ηγεμονίες του Σέλενμπεργκ και του Βαντούζ το 1699 και το 1712 και τις ένωσε σε πριγκιπάτο το 1719. Η οικογένεια πήρε το όνομά της από τον πύργο Λιχτενστάιν κοντά στη Βιέννη, «φωτεινή πέτρα».
Liechtenstein
Liechtenstein είναι το γερμανικό όνομα του κυβερνώντος οίκου, «φωτεινή πέτρα», από τον πύργο της οικογένειας κοντά στη Βιέννη· το πριγκιπάτο το πήρε το 1719.
Από την αγία Λουκία των Συρακουσών, μάλλον επειδή οι Γάλλοι έφτασαν την ημέρα της γιορτής της, 13 Δεκεμβρίου.
Saint Lucia
Saint Lucia είναι η αγγλική μορφή ενός γαλλικού ονόματος: το νησί της αγίας Λουκίας των Συρακουσών, όπου οι Γάλλοι λέγεται ότι αποβιβάστηκαν την ημέρα της γιορτής της.
Από το Lucilinburhuc, «μικρό φρούριο», τον πύργο που απέκτησε ο κόμης Ζίγκφριντ το 963 στον βράχο του Μποκ.
Lëtzebuerg · Luxembourg · Luxemburg
Τρεις μορφές στις τρεις επίσημες γλώσσες, όλες από το Lucilinburhuc, «μικρό φρούριο», τον πύργο που απέκτησε ο κόμης Ζίγκφριντ στον βράχο του Μποκ το 963.
Από το «Μαντεϊγκασκάρ» του Μάρκο Πόλο, μια παραφθαρμένη αναφορά στο Μογκαντίσου που απέδωσε λανθασμένα στο νησί.
Madagasikara · Madagascar
Το Madagasikara είναι η μαλγασική μορφή του Madagascar, του ονόματος που ξεκίνησε ως το παραφθαρμένο «Μαντεϊγκασκάρ» του Μάρκο Πόλο, μια σύγχυση με το Μογκαντίσου.
Μαλάγια συν το ελληνότροπο επίθημα -σία, που υιοθετήθηκε το 1963 όταν προσχώρησαν το Σαμπά, το Σαραουάκ και η Σιγκαπούρη. Το Μαλάγια ανάγεται συχνά σε ποταμό ή βασίλειο ονόματι Μελάγιου στη Σουμάτρα, ίσως από ταμιλική ή σανσκριτική λέξη για τον «λόφο».
Malaysia
Malaysia είναι το μαλαϊκό όνομα όπως και το αγγλικό: Μαλάγια με το επίθημα -sia, που υιοθετήθηκε το 1963 όταν προσχώρησαν το Σαμπά, το Σαραουάκ και η Σιγκαπούρη. Το Μαλάγια ίσως προέρχεται από ποταμό ή βασίλειο της Σουμάτρας.
Από το βασίλειο των Μαράβι, που ερμηνεύεται συχνά ως «φλόγες» ή «ακτίνες φωτός».
Malaŵi
Το Malaŵi, στα Τσιτσέουα, είναι το όνομα του παλιού βασιλείου των Μαράβι, που ερμηνεύεται συχνά ως «φλόγες» ή «ακτίνες φωτός»· Malawi είναι η αγγλική γραφή.
Πιθανότατα από το σανσκριτικό mālā-dvīpa, «γιρλάντα νησιών», ή από δραβιδική λέξη για «ψηλός» ή «μεγάλος» συν dvīpa, «νησί».
ދިވެހިރާއްޖެ
«Το νησιωτικό βασίλειο των Ντιβέχι», το όνομα που δίνουν οι νησιώτες στον εαυτό τους, μάλλον «νησιώτες» από το σανσκριτικό dvīpa. Μαλδίβες είναι το ινδικό όνομα των ίδιων νησιών.
Από την Αυτοκρατορία του Μάλι. Η σημασία συζητείται: ίσως είναι «ιπποπόταμος» στα Μαντίνκα, ή παραλλαγή του Μαντέν, της καρδιάς της χώρας των Μαντίνκα.
Mali
Η γαλλική μορφή του ονόματος της Αυτοκρατορίας του Μάλι, του οποίου η σημασία συζητείται: Μαντίνκα για «ιπποπόταμος», ή παραλλαγή του Μαντέν, της καρδιάς της χώρας των Μαντίνκα.
Πιθανότατα από το φοινικικό maleth, «λιμάνι» ή «καταφύγιο». Το ελληνικό Μελίτη, «η γλυκιά σαν μέλι», είναι η παλιότερη λαϊκή παραγωγή, από το μέλι και τις μέλισσες του νησιού.
Malta
Malta στα μαλτέζικα είναι το αρχαίο όνομα του νησιού, πιθανότατα το φοινικικό maleth, «λιμάνι»· οι Έλληνες άκουσαν σε αυτό τη Μελίτη, «τη γλυκιά σαν μέλι».
Μετάφραση του San Marino: από τον άγιο Μαρίνο, λιθοξόο από το Ραμπ της Δαλματίας που, κατά την παράδοση, ίδρυσε μοναστική κοινότητα στο όρος Τιτάνο το 301.
San Marino
San Marino στα ιταλικά είναι ο άγιος Μαρίνος, ο Δαλματός λιθοξόος που κατά την παράδοση ίδρυσε μια κοινότητα στο όρος Τιτάνο το 301.
Από το Μαρακές, μέσω του ισπανικού Marruecos. Το Μαρακές προέρχεται ίσως από το βερβερικό αμούρ ν ακούς, «η γη του Θεού».
المغرب
Το αλ-Μάγκριμπ είναι αραβικά για «η δύση», ο τόπος όπου δύει ο ήλιος, όπως φαίνεται από την καρδιά του αραβικού κόσμου. Το Μαρόκο, από την πόλη Μαρακές, είναι το όνομα που του έδωσαν οι ξένοι.
Από τον πλοίαρχο Τζον Μάρσαλ, που τις χαρτογράφησε μαζί με τον Τόμας Γκίλμπερτ το 1788.
Aorōkin Ṃajeḷ
«Τα νησιά των Μάρσαλ», το αγγλικό όνομα περασμένο στα μαρσαλέζικα· aorōk είναι ένα νησί ή μια ατόλη.
Ελληνική μορφή του Mauritius, του ονόματος που έδωσαν οι Ολλανδοί το 1598 προς τιμήν του πρίγκιπα Μαυρίκιου του Νασσάου.
Maurice · Moris
Mauritius στα αγγλικά, Maurice στα γαλλικά, Moris στα κρεολικά: τρεις μορφές του ονόματος που έδωσαν οι Ολλανδοί το 1598 προς τιμήν του πρίγκιπα Μαυρίκιου του Νασσάου.
Από το λατινικό Mauretania, «η χώρα των Μαύρων», των Μαυρουσίων των αρχαίων Ελλήνων. Η ρωμαϊκή επαρχία κάλυπτε στην πραγματικότητα το σημερινό Μαρόκο και τη βόρεια Αλγερία.
موريتانيا
Το Μουριτάνιγια είναι η αραβική μορφή του λατινικού Mauretania, του ρωμαϊκού ονόματος της χώρας των Μαυρουσίων, που τότε βρισκόταν πολύ πιο βόρεια.
Ελληνική μετάφραση: «μαύρο βουνό», από το σερβικό Crna Gora, για τα σκοτεινά δάση του όρους Λόβτσεν. Το Montenegro των δυτικών γλωσσών είναι η βενετική μετάφραση της ίδιας λέξης.
Crna Gora
«Μαύρο βουνό», για τα σκοτεινά δάση του όρους Λόβτσεν. Το Montenegro είναι η βενετική μετάφραση.
Από το ναουάτλ Mēxihco, την επικράτεια της πρωτεύουσας των Αζτέκων, αμφισβητούμενης σημασίας. «Ο τόπος στον ομφαλό του φεγγαριού» (mētztli και xīctli) είναι η αγαπημένη ερμηνεία· η παραγωγή από τον Μεξίτλι, όνομα του θεού Ουιτσιλοπότστλι, είναι η άλλη κύρια υποψήφια.
México
Το México είναι η ισπανική γραφή του ναουάτλ Mēxihco, η χώρα των Μεξίκα, ίσως «ο τόπος στον ομφαλό του φεγγαριού» ή από ένα όνομα του θεού Ουιτσιλοπότστλι.
Η λόγια μορφή του Μπάμα, του εθνωνυμίου των Βιρμανών, που έδωσε τη «Βιρμανία». Είναι η ίδια λέξη· η χούντα έκανε το Μιανμάρ επίσημο διεθνές όνομα το 1989. Η προέλευση του εθνωνυμίου είναι αβέβαιη, ίσως από τον Βράχμα.
မြန်မာ
Το Μιανμά είναι η γραπτή, επίσημη μορφή του ονόματος του βιρμανικού λαού, που η προφορική γλώσσα αποδίδει ως Μπάμα· τα δύο είναι μία λέξη σε δύο επίπεδα ύφους, και η Βιρμανία ήρθε από το προφορικό. Η προέλευση της ίδιας της λέξης είναι άγνωστη.
Ελληνική λέξη, «μικρά νησιά», που έπλασε ο Ζιλ Ντυμόν ντ' Υρβίλ το 1831 μαζί με τη Μελανησία και την Πολυνησία.
Micronesia
Micronesia είναι το αγγλικό όνομα, και τα αγγλικά είναι η γλώσσα της ομοσπονδίας: τα ελληνικά «μικρά νησιά» που έπλασε ο Ντυμόν ντ' Υρβίλ το 1831.
«Η χώρα των Μογγόλων». Το εθνωνύμιο εμφανίζεται σε κείμενα της δυναστείας Τανγκ· οι προτεινόμενες σημασίες περιλαμβάνουν το «γενναίος» και μια σύνδεση με το mönkh, «αιώνιος», αλλά καμία δεν έχει εδραιωθεί.
Монгол Улс
Το Μονγκόλ Ουλς είναι «μογγολικό κράτος», ουλς όντας η λέξη για ένα έθνος ή κράτος. Το εθνωνύμιο Μογγόλος είναι αβέβαιης προέλευσης· μια λέξη για «γενναίος» και το όνομα ενός ποταμού είναι οι συνήθεις εικασίες, και ήταν ο Τζένγκις Χαν που το έκανε όνομα ολόκληρου λαού.
Από το νησί της Μοζαμβίκης, που πήρε το όνομά του από έναν ντόπιο ηγεμόνα ή έμπορο, τον Μούσα Μπιν Μπίκε.
Moçambique
Η πορτογαλική γραφή του ονόματος του νησιού της Μοζαμβίκης, που έφερε το όνομα ενός ντόπιου ηγεμόνα ή εμπόρου, του Μούσα Μπιν Μπίκε, όταν έφτασαν οι Πορτογάλοι το 1498.
Από τον ποταμό Μολντόβα της Ρουμανίας, όπου ξεκίνησε το μεσαιωνικό πριγκιπάτο. Ο θρύλος το αποδίδει στη Μόλντα, τη σκύλα του βοεβόδα Ντραγκός, που πνίγηκε στο ποτάμι· η πραγματική ρίζα είναι μάλλον γοτθική ή σλαβική, ίσως mulda, «σκόνη» ή «χαλαρό χώμα». Η ελληνική μορφή κρατά το παλιό όνομα της ηγεμονίας· το κράτος λέγεται Μολντόβα.
Moldova
Το Moldova είναι το ρουμανικό όνομα, αυτό του ποταμού στη Ρουμανία όπου ξεκίνησε το μεσαιωνικό πριγκιπάτο· η ρίζα του είναι μάλλον γοτθική ή σλαβική, ίσως mulda, «σκόνη».
Από το ελληνικό Μόνοικος, «αυτός που κατοικεί μόνος», επίθετο του Ηρακλή που λατρευόταν σε ναό εκεί. Οι Λίγυρες ίσως είχαν ένα παλιότερο όνομα με παρόμοιο ήχο.
Monaco
Monaco, στα γαλλικά όπως και στα μονεγασκικά, είναι το ελληνικό Μόνοικος, «μονόσπιτος», επίθετο του Ηρακλή που είχε ναό στον βράχο.
Το βεγγαλικό Μπάνγκλα, «Βεγγάλη», συν ντες, «χώρα». Η Βεγγάλη είναι αβέβαιης προέλευσης· η συνήθης εικασία είναι οι Βάνγκα, λαός του δέλτα του Γάγγη που αναφέρεται στη Μαχαμπχάρατα.
বাংলাদেশ
Στα βεγγαλικά, Μπανγκλαντές είναι Μπάνγκλα, Βεγγάλη, και ντες, χώρα: «η χώρα της Βεγγάλης», όνομα που πάρθηκε με την ανεξαρτησία το 1971.
Το πορτογαλικό os Barbados, «οι γενειοφόροι», από τις γενειοφόρες συκιές με τις κρεμαστές ρίζες που είδαν οι ναυτικοί.
Barbados
Barbados είναι το πορτογαλικό os Barbados, «οι γενειοφόροι», για τις συκιές με τις κρεμαστές ρίζες, που κρατήθηκε αμετάβλητο στα αγγλικά.
Πιθανότατα από το ισπανικό baja mar, «ρηχή θάλασσα», για τις ξέρες· μια λέξη των Λουκάγια για τα νησιά είναι η εναλλακτική.
The Bahamas
The Bahamas, με το άρθρο, είναι η επίσημη αγγλική μορφή ενός ονόματος που είναι μάλλον το ισπανικό baja mar, «ρηχή θάλασσα», για τις ξέρες γύρω από τα νησιά.
Αραβικά για «δύο θάλασσες», αν και ποιες δύο αμφισβητείται: οι κόλποι εκατέρωθεν του νησιού, ή ο αλμυρός κόλπος και οι γλυκές πηγές κάτω από αυτόν.
البحرين
Το αλ-Μπαχράιν είναι αραβικά για «οι δύο θάλασσες», με τη δυϊκή κατάληξη· ποιες δύο αμφισβητείται, οι κόλποι εκατέρωθεν του νησιού ή ο αλμυρός κόλπος και οι γλυκές πηγές κάτω από αυτόν.
Αβέβαιο. Το μαγιανικό belix, «θολό νερό», για τον ποταμό Μπελίζ είναι η επικρατέστερη θεωρία· η παλιότερη ιστορία που το αποδίδει στον πειρατή Πίτερ Ουάλας είναι αμφίβολη.
Belize
Belize είναι η αγγλική μορφή του ονόματος του ποταμού, μάλλον το μαγιανικό belix, «θολό νερό»· η χώρα το πήρε το 1973 στη θέση της Βρετανικής Ονδούρας.
Υιοθετήθηκε το 1975 από τον κόλπο του Μπενίν, που πήρε το όνομά του από το παλιό βασίλειο του Μπενίν στη σημερινή Νιγηρία. Εκείνο το όνομα προέρχεται μάλλον από το Ουμπίνι, το όνομα της πρωτεύουσας του βασιλείου στη γλώσσα Έντο. Το Μπενίν αντικατέστησε το «Νταομέι» ως ουδέτερη επιλογή.
Bénin
Bénin είναι η γαλλική μορφή του ονόματος, που πάρθηκε το 1975 από τον κόλπο του Μπενίν, ο οποίος με τη σειρά του ονομάστηκε από το παλιό βασίλειο του Μπενίν στη σημερινή Νιγηρία, μάλλον από το Ουμπίνι, το όνομα της πρωτεύουσάς του στη γλώσσα Έντο.
«Η χώρα των Τσουάνα».
Botswana
Στη γλώσσα Σετσουάνα η Μποτσουάνα είναι απλώς «η χώρα των Τσουάνα»: το Ba- δηλώνει τον λαό και το -tswana τον ονομάζει.
Το έπλασε ο Τομά Σανκαρά το 1984. Μπουρκίνα σημαίνει «έντιμοι άνθρωποι» στη γλώσσα Μορέ και φάσο «πατρίδα» στη Ντιούλα.
Burkina Faso
Όνομα φτιαγμένο από δύο γλώσσες της χώρας το 1984: Μπουρκίνα, «έντιμοι άνθρωποι» στα Μορέ, και Φάσο, «πατρίδα» στα Ντιούλα. Είναι το μόνο όνομα που είχε η χώρα από την Άνω Βόλτα και μετά.
«Η χώρα των Ρούντι».
Uburundi · Burundi
Uburundi είναι το όνομα στα Κιρούντι, «η χώρα των Ρούντι», με το πρόθημα Ubu- που δηλώνει χώρα· Burundi είναι η γαλλική και διεθνής μορφή, η ίδια λέξη χωρίς αυτό.
Πιθανότατα από το σανσκριτικό Μπότα-άντα, «το τέλος του Θιβέτ», αφού βρισκόταν στη νότια άκρη του θιβετιανού κόσμου. Οι Μπουτανέζοι τη λένε Ντρουκ Γιουλ, «η χώρα του δράκου της βροντής».
འབྲུག་ཡུལ
«Η χώρα του δράκου της βροντής». Η βουδιστική σχολή Ντρούκπα, που διαμόρφωσε το κράτος, πήρε το όνομά της από τον δράκο του οποίου ο βρυχηθμός είναι η βροντή, και ο δράκος είναι στη σημαία. Το Μπουτάν είναι το ινδικό όνομα.
Αβέβαιο. Μια μαλαϊκή παράδοση βάζει τον ιδρυτή να αναφωνεί Baru nah!, «να, εδώ!», βρίσκοντας τον τόπο· προτείνεται και ένα σανσκριτικό varuṇ, «θαλασσινοί». Το Βόρνεο, το όνομα όλου του νησιού, είναι η ίδια λέξη.
Brunei Darussalam
Το Brunei Darussalam είναι το πλήρες μαλαϊκό όνομα: Μπρουνέι, αβέβαιης προέλευσης, και το αραβικό dār as-salām, «η κατοικία της ειρήνης», που το σουλτανάτο πρόσθεσε ως τιμητικό.
Από την έρημο Ναμίμπ, λέξη της γλώσσας Κχοεκχόε που σημαίνει «απέραντος τόπος».
Namibia
Namibia είναι αγγλικό πλάσμα, που υιοθετήθηκε το 1968, από την έρημο Ναμίμπ, της οποίας το όνομα στη γλώσσα Κχοεκχόε σημαίνει «απέραντος τόπος».
Αβέβαιο. Η συνήθης εικασία είναι το ναουρουανό anáoero, «πηγαίνω στην παραλία».
Naoero
Το Naoero είναι η ναουρουανή γραφή του ονόματος του νησιού, αβέβαιης προέλευσης· η συνήθης εικασία είναι το anáoero, «πηγαίνω στην παραλία».
Από τη Ζηλανδία, την ολλανδική επαρχία, όνομα που έδωσαν Ολλανδοί χαρτογράφοι μετά την επίσκεψη του Άμπελ Τάσμαν το 1642· ο ίδιος ο Τάσμαν την είχε πει Στάτεν Λαντ. Το μαορί όνομα Αοτεαρόα διαβάζεται συνήθως ως «η χώρα του μακριού λευκού σύννεφου».
Aotearoa
Το Aotearoa διαβάζεται συνήθως ως «η χώρα του μακριού λευκού σύννεφου», από το ao, σύννεφο, tea, λευκό, και roa, μακρύ. Η παράδοση το αποδίδει στους πρώτους θαλασσοπόρους που είδαν το σύννεφο πάνω από τη στεριά. Αρχικά ονόμαζε το Βόρειο Νησί.
Αβέβαιο. Οι παραδόσεις το παράγουν από τον σοφό Νε που προστάτευε (pāla) την κοιλάδα, ή από τον λαό των Νεουάρ· ένα θιβετιανό ne pa, «το σπίτι του μαλλιού», είναι άλλη εικασία.
नेपाल
Το Νεπάλ στα νεπαλικά είναι όνομα αβέβαιης προέλευσης: ο σοφός Νε που προστάτευε την κοιλάδα, ο λαός των Νεουάρ, ή μια θιβετιανή φράση για «το σπίτι του μαλλιού».
Από τον ποταμό Νίγηρα, που ανάγεται συχνά στο τουαρεγκικό γκερ ν-γκερέν, «ο ποταμός των ποταμών». Το λατινικό niger, «μαύρος», μάλλον διαμόρφωσε τη γραφή παρά αποτελεί την προέλευση.
Niger
Η γαλλική μορφή του ονόματος του ποταμού, που ανάγεται συχνά στο τουαρεγκικό gher n-gheren, «ο ποταμός των ποταμών»· το λατινικό niger, «μαύρος», διαμόρφωσε τη γραφή παρά την προέλευση.
«Η περιοχή του Νίγηρα». Το όνομα το έπλασε το 1897 η Φλόρα Σο, αργότερα λαίδη Λούγκαρντ, στους Times.
Nigeria
Nigeria είναι αγγλικό πλάσμα του 1897, «η περιοχή του Νίγηρα», από τη Φλόρα Σο στους Times, και η χώρα το κράτησε.
Συνήθως από τον Νικαράο, τον αρχηγό που υποδέχθηκε τον κονκισταδόρ Χιλ Γκονσάλες Δάβιλα το 1522, συν το ισπανικό agua, «νερό», για τις μεγάλες λίμνες. Κάποιοι το διαβάζουν ως φράση στα ναουάτλ, «εδώ δίπλα στο νερό».
Nicaragua
Nicaragua είναι το ισπανικό όνομα, συνήθως από τον αρχηγό Νικαράο, που υποδέχθηκε τους κονκισταδόρες το 1522, και agua, νερό, για τις μεγάλες λίμνες.
Αρχαίο σκανδιναβικό Norðvegr, «ο δρόμος του βορρά», η παράκτια θαλάσσια διαδρομή. Μια μειοψηφική άποψη διαβάζει το πρώτο μέρος ως nór, «στενός», για τις στενές ακτές.
Norge · Noreg
Το Norge και το Noreg, στις δύο γραπτές μορφές των νορβηγικών, είναι το αρχαίο σκανδιναβικό Norðvegr, «ο δρόμος του βορρά», η θαλάσσια διαδρομή κατά μήκος της ακτής.
Περιγραφικό όνομα, μεταφρασμένο· είναι η θέση της.
Suid-Afrika · iNingizimu Afrika
Έντεκα επίσημες γλώσσες, και καθεμία λέει το ίδιο πράγμα: South Africa στα αγγλικά, Suid-Afrika στα αφρικάανς, iNingizimu Afrika στα ζουλού. Το όνομα είναι μια κατεύθυνση.
Η Κορέα προέρχεται από το Κόριο, τη δυναστεία που κυβέρνησε από το 918 ως το 1392, συντομογραφία του Κογκούριο, παλιότερου βασιλείου του οποίου το όνομα ίσως σημαίνει «ψηλό κάστρο» ή «τειχισμένη πόλη». Ο Νότος αυτοαποκαλείται Χανγκούκ, «η χώρα των Χαν», από τις συνομοσπονδίες Σαμχάν του νότου, όχι από τους Κινέζους Χαν.
한국
«Η χώρα των Χαν», από τις Σαμχάν, τις τρεις συνομοσπονδίες του νότου στους πρώτους αιώνες μ.Χ. Δεν έχει καμία σχέση με τους Κινέζους Χαν. Ο Βορράς αυτοαποκαλείται Τσοσόν· η Κορέα, από το Κόριο, είναι το όνομα που δίνουν οι ξένοι και στους δύο.
Σουδάν, συν την κατεύθυνση, από το 2011.
South Sudan
South Sudan είναι το αγγλικό όνομα που πήρε η χώρα με την ανεξαρτησία το 2011: Σουδάν, από το αραβικό bilād as-sūdān, «η χώρα των μαύρων», και η κατεύθυνσή του.
Λατινικά για «Κυριακή»: ο Κολόμβος τη θεάθηκε Κυριακή 3 Νοεμβρίου 1493. Δεν πρέπει να συγχέεται με τη Δομινικανή Δημοκρατία.
Dominica
Dominica είναι το λατινικό dies dominica, Κυριακή, η ημέρα που ο Κολόμβος θεάθηκε το νησί το 1493· τα αγγλικά κράτησαν τα λατινικά.
Από την Ολλανδία, που αυστηρά είναι δύο μόνο επαρχίες της χώρας, από το αρχαίο ολλανδικό holtland, «δασωμένη γη», όχι «κοίλη γη». Το επίσημο όνομα, Κάτω Χώρες, είναι μετάφραση του Nederland, που χρησιμοποιείται από τον 16ο αιώνα για το δέλτα του Ρήνου, του Μόζα και του Σκάλδη.
Nederland
«Χαμηλή γη», στον ενικό: οι Ολλανδοί ονομάζουν μία χώρα, ενώ τα ελληνικά λένε ακόμη Κάτω Χώρες, στον πληθυντικό των παλιών Κάτω Χωρών.
Αρχαίο και αβέβαιο. Ο Πλίνιος κατέγραψε το Omana· η αραβική παράδοση δείχνει έναν ιδρυτή ονόματι Ομάν ή έναν οικισμό που πήρε το όνομά του από τόπο της Υεμένης.
عُمان
Το Ουμάν είναι το αραβικό όνομα, αρχαίο και ανεξήγητο· ο Πλίνιος έγραψε Omana πριν από δύο χιλιάδες χρόνια, και η αραβική παράδοση δείχνει έναν ιδρυτή ή έναν τόπο στην Υεμένη.
Ισπανικά για «βάθη», κατά την παράδοση από την παρατήρηση του Κολόμβου όταν γλίτωσε από μια καταιγίδα το 1502: Gracias a Dios que hemos salido de esas honduras, «δόξα τω Θεώ που βγήκαμε από αυτά τα βάθη». Η ιστορία είναι μάλλον επινοημένη· τα βαθιά παράκτια νερά είναι ο πιθανότερος λόγος.
Honduras
Honduras είναι ισπανικά για «βάθη», για τα βαθιά νερά έξω από την ακτή· η παράδοση αποδίδει στον Κολόμβο μια παρατήρηση ευγνωμοσύνης όταν γλίτωσε από καταιγίδα εκεί το 1502.
Από το αρχαίο αγγλικό Wealas, «ξένοι», τη λέξη των Αγγλοσαξόνων για τους εκλατινισμένους Βρετόνους, από το γερμανικό walhaz, αρχικά το όνομα των Κελτών Ουόλκων. Το ουαλικό όνομα, Κάμρι, σημαίνει «συμπατριώτες».
Cymru
«Συμπατριώτες», από το βρετονικό combrogi· η ίδια λέξη έδωσε την Κάμπρια. Το Wales, αντίθετα, είναι αυτό που τους έλεγαν οι Αγγλοσάξονες: οι ξένοι.
Από το μεσαιωνικό λατινικό Hungaria και το βυζαντινό Οὔγγροι, από το τουρκικό Ονογούρ, «δέκα βέλη» ή «δέκα φυλές», μια συνομοσπονδία με την οποία συνδέθηκαν οι Μαγυάροι. Το αρχικό H των δυτικών γλωσσών προήλθε από εσφαλμένη σύνδεση με τους Ούννους. Οι Ούγγροι τη λένε Μάγκιαρορσαγκ, «η χώρα των Μαγυάρων».
Magyarország
«Η χώρα των Μαγυάρων». Το εθνωνύμιο διαβάζεται συνήθως ως magy, από λέξη για «άνθρωπο», και er, επίσης «άνθρωπος». Η Ουγγαρία είναι τουρκική λέξη για μια άλλη συνομοσπονδία, τους Ονογούρους.
Η σουαχιλική μορφή του Μπουγκάντα, του βασιλείου των Γκάντα.
Uganda
Uganda, στα αγγλικά και στα σουαχίλι, είναι η σουαχιλική μορφή του Μπουγκάντα, του βασιλείου του λαού των Γκάντα γύρω από το οποίο χτίστηκε η αποικία.
«Η χώρα των Ουζμπέκων». Το όνομα ανάγεται συνήθως στον Ουζμπέκ Χαν, ηγεμόνα της Χρυσής Ορδής τον 14ο αιώνα, ή διαβάζεται ως öz, «εαυτός», συν beg, «άρχοντας»: «ο κύριος του εαυτού του».
Oʻzbekiston
Το Oʻzbekiston είναι «η χώρα των Ουζμπέκων», στη λατινική γραφή που χρησιμοποιούν τα ουζμπεκικά από το 1993· το εθνωνύμιο ανάγεται στον Ουζμπέκ Χαν της Χρυσής Ορδής, ή στο öz beg, «ο κύριος του εαυτού του».
Από το σλαβικό ukraina, «μεθόριος» ή «συνοριακή χώρα», που καταγράφεται πρώτη φορά το 1187 για μια περιοχή στα σύνορα του Κιέβου. Μια μειοψηφία Ουκρανών μελετητών το διαβάζει ως «χώρα» ή «πατρίδα» (kraina).
Україна
Το Ουκραΐνα είναι η σλαβική λέξη για μια μεθόριο ή συνοριακή χώρα, γραμμένη πρώτη φορά το 1187 για τα σύνορα της Ρως του Κιέβου· κάποιοι Ουκρανοί μελετητές το διαβάζουν αντίθετα ως «πατρίδα».
Από τον ποταμό Ουρουγουάη, όνομα γκουαρανί. «Ο ποταμός των ζωγραφιστών πουλιών» είναι η λαϊκή ανάγνωση· «ο ποταμός των σαλιγκαριών uruguá» είναι αυτή που δέχονται οι περισσότεροι γλωσσολόγοι.
Uruguay
Uruguay είναι η ισπανική γραφή του γκουαρανί ονόματος του ποταμού: «ο ποταμός των ζωγραφιστών πουλιών» στη λαϊκή ανάγνωση, «ο ποταμός των σαλιγκαριών uruguá» σε αυτή των γλωσσολόγων.
Το έπλασε το 1933 ο Τσόντρι Ραχμάτ Αλί στο Κέμπριτζ ως ακρωνύμιο των Παντζάμπ, Αφγκάνια, Κασμίρ, Σιντ και Μπαλουχιστάν, που διαβάζεται επίσης στα ουρντού και τα περσικά ως «η χώρα των αγνών». Η αρχική γραφή ήταν Πακστάν· το «ι» προστέθηκε για ευκολία στην προφορά.
پاکستان
Το Πακιστάν στα ουρντού διαβάζεται ως «η χώρα των αγνών», από το πακ, αγνός, και -στάν, χώρα· χτίστηκε επίσης ως ακρωνύμιο των μουσουλμανικών περιοχών της βρετανικής Ινδίας το 1933.
Ελληνικό όνομα: Παλαιστίνη, το όνομα που έδωσε ο Ηρόδοτος στην παράκτια περιοχή, από τους Φιλισταίους, τον λαό της θάλασσας που εγκαταστάθηκε γύρω από τη Γάζα περί το 1200 π.Χ. Οι Ρωμαίοι το εφάρμοσαν σε όλη την επαρχία το 135 μ.Χ.
فلسطين
Το Φιλαστίν είναι η αραβική μορφή της Παλαιστίνης, του ελληνικού ονόματος της ακτής των Φιλισταίων, που οι Ρωμαίοι επέκτειναν σε όλη την επαρχία το 135 μ.Χ.
Από το παλαουανό Belau, ίσως από το beluu, «χωριό», ή το aibebelau, «έμμεσες απαντήσεις», που συνδέεται με έναν μύθο της δημιουργίας. Το ισπανικό Los Palaos έδωσε τη διεθνή μορφή.
Belau
Το Belau είναι το παλαουανό όνομα, ίσως από το beluu, «χωριό», ή το aibebelau, «έμμεσες απαντήσεις», σε έναν μύθο της δημιουργίας· Palau είναι η ισπανική γραφή.
Αβέβαιης ιθαγενούς προέλευσης. Η συνήθης ερμηνεία είναι «αφθονία ψαριών» ή «πολλές πεταλούδες»· η τεκμηριωμένη αφετηρία είναι ένα ψαροχώρι με αυτό το όνομα που πήρε ο Πεδράριας Δάβιλα το 1519.
Panamá
Το Panamá είναι η ισπανική γραφή ενός ιθαγενούς ονόματος αβέβαιης σημασίας, «αφθονία ψαριών» ή «πολλές πεταλούδες», ένα ψαροχώρι που πήρε ο Πεδράριας Δάβιλα το 1519.
Το Παπούα προέρχεται μάλλον από το μαλαϊκό papuwah, «σγουρομάλλης». Τη Νέα Γουινέα την έδωσε ο Ισπανός Ινίγο Ορτίς δε Ρέτες το 1545, που βρήκε ότι οι κάτοικοι έμοιαζαν με αυτούς της Γουινέας της Αφρικής.
Papua Niugini
Το Papua Niugini είναι η γραφή του Παπούα Νέα Γουινέα στα τοκ πίσιν: Παπούα, μάλλον μαλαϊκά για «σγουρομάλλης», και η Νέα Γουινέα που ονόμασαν οι Ισπανοί το 1545.
Από τον ποταμό Παραγουάη, όνομα γκουαρανί που διαβάζεται συνήθως ως «ο ποταμός των στεφανωμένων», από τον λαό των Παγιαγουά, ή «νερό που ρέει προς το νερό»· καμία ανάγνωση δεν είναι βέβαιη.
Paraguay · Paraguái
Paraguay στα ισπανικά και Paraguái στα γκουαρανί, το γκουαρανί όνομα του ποταμού, που διαβάζεται ως «ο ποταμός των στεφανωμένων» ή «νερό που ρέει προς το νερό».
Πιθανότατα από το Μπιρού, έναν αρχηγό ή ποταμό στην ακτή του Ειρηνικού του Παναμά, του οποίου το όνομα οι Ισπανοί επέκτειναν προς τον νότο σε ό,τι βρισκόταν πέρα από αυτόν. Οι εκστρατείες του Πισάρο σταθεροποίησαν τη γραφή.
Perú · Piruw
Το Perú στα ισπανικά και το Piruw στα κέτσουα: το όνομα που οι Ισπανοί έφεραν νότια από το Μπιρού, έναν αρχηγό ή ποταμό στην ακτή του Παναμά.
«Η χώρα των Πολάνων», δυτικοσλαβικής φυλής που πήρε το όνομά της από το pole, «χωράφι», άρα «ο λαός των ανοιχτών πεδίων».
Polska
Το Polska είναι «η χώρα των Πολάνων», της φυλής των ανοιχτών πεδίων, από το pole, «χωράφι».
Από το Portus Cale, το ρωμαϊκό όνομα του λιμανιού στις εκβολές του Ντούρο, το σημερινό Πόρτο και τη Γκάια. Το Cale είναι σκοτεινό: κελτική ή ελληνική λέξη για το «όμορφο», ή οικισμός των Γαλλαικών.
Portugal
Portugal στα πορτογαλικά είναι το ρωμαϊκό Portus Cale, το λιμάνι στις εκβολές του Ντούρο που έγινε το Πόρτο· το ίδιο το Cale παραμένει σκοτεινό.
Ελληνική μετάφραση του πορτογαλικού Cabo Verde, «πράσινο ακρωτήριο». Το όνομα προέρχεται από το Καπ-Βερ της Σενεγάλης, όχι από τα ίδια τα νησιά. Από το 2013 η χώρα ζητά να χρησιμοποιείται παντού η πορτογαλική μορφή, Κάμπο Βέρντε.
Cabo Verde
Πορτογαλικά για «πράσινο ακρωτήριο», από το Καπ-Βερ στην απέναντι ακτή της Σενεγάλης, όχι από τα νησιά. Η χώρα ζήτησε το 2013 να χρησιμοποιείται παντού η πορτογαλική μορφή.
Πιθανότατα από ρήμα της Κινιαρουάντα που σημαίνει «επεκτείνομαι», από την εξάπλωση του βασιλείου.
Rwanda
Στα Κινιαρουάντα, Rwanda προέρχεται μάλλον από ρήμα που σημαίνει «επεκτείνομαι», από την εξάπλωση του βασιλείου· η γαλλική μορφή γράφεται το ίδιο.
Από το λατινικό Romanus, «Ρωμαίος», διεκδικώντας καταγωγή από τους αποίκους της ρωμαϊκής Δακίας. Η γραφή με «ο» αντικατέστησε τη «Ρουμουνία» τον 20ό αιώνα με επιμονή των Ρουμάνων.
România
Το România είναι το ρουμανικό όνομα, από το λατινικό Romanus, «Ρωμαίος», διεκδίκηση της καταγωγής από τους αποίκους της ρωμαϊκής Δακίας που το κράτος έκανε επίσημη το 1862.
Από τη Ρως, το μεσαιωνικό κράτος με κέντρο το Κίεβο, και από τον λαό των Ρως. Η επικρατούσα άποψη ανάγει το Ρως στο φιννικό όνομα των Σουηδών, Ruotsi, από αρχαία σκανδιναβική λέξη για τους κωπηλάτες· το βυζαντινό Ῥωσία έδωσε τη σύγχρονη μορφή, και η ελληνική γραφή με ω κρατά τη βυζαντινή.
Россия
Το Ροσίγια είναι η βυζαντινή ελληνική μορφή της Ρως, του μεσαιωνικού κράτους με κέντρο το Κίεβο, που υιοθέτησε η Μόσχα τον 15ο αιώνα. Η ίδια η Ρως είναι μάλλον το φιννικό όνομα των Σουηδών, από σκανδιναβική λέξη για τους κωπηλάτες.
Αμφισβητούμενης σημασίας. Προσφέρονται το «ιερό κέντρο» (sa, ιερό, και moa, κέντρο) και «ο τόπος του πουλιού μόα»· η παράδοση αναφέρει και μια μορφή ονόματι Σαμόα.
Sāmoa
Το Sāmoa, με το μακρό φωνήεν, είναι το σαμοανό όνομα, αμφισβητούμενης σημασίας: «ιερό κέντρο», ο τόπος του πουλιού μόα, ή μια ιδρυτική μορφή.
Το Σάο Τομέ («Άγιος Θωμάς») θεάθηκε την ημέρα της γιορτής του γύρω στο 1470. Το Πρίνσιπε («πρίγκιπας») μετονομάστηκε προς τιμήν του διαδόχου της Πορτογαλίας, που εισέπραττε τα έσοδα της ζάχαρής του.
São Tomé e Príncipe
Πορτογαλικά για τον Άγιο Θωμά και τον Πρίγκιπα: το πρώτο νησί θεάθηκε γύρω στη γιορτή του, το δεύτερο μετονομάστηκε προς τιμήν του Πορτογάλου διαδόχου που εισέπραττε τα έσοδα της ζάχαρής του.
«Η Αραβία του Οίκου των Σαούντ», από τον Μοχάμεντ μπιν Σαούντ, εμίρη της Ντιρίγια τον 18ο αιώνα, του οποίου ο απόγονος Ιμπν Σαούντ ίδρυσε το βασίλειο το 1932. Η Αραβία προέρχεται από τους Άραβες, των οποίων το όνομα ίσως σημαίνει «νομάδας» ή «κάτοικος της ερήμου».
السعودية
«Η σαουδική», συντομογραφία του αλ-Μάμλακα αλ-Αραμπίγια ας-Σαουντίγια, του Βασιλείου της Σαουδικής Αραβίας: το κράτος που πήρε το όνομα του κυβερνώντος οίκου του.
Από τον ποταμό Σενεγάλη, που πήρε μάλλον το όνομά του από τους Βερβέρους Ζενάγκα. Το δημοφιλές σούνου γκαλ, «το κανό μας», στη γλώσσα Γουόλοφ είναι παρετυμολογία.
Sénégal
Η γαλλική μορφή του ονόματος του ποταμού, πιθανότατα από τους Βερβέρους Ζενάγκα που ζούσαν στις όχθες του. Το γουόλοφ sunu gaal, «το κανό μας», είναι μεταγενέστερη ιστορία.
«Η χώρα των Σέρβων». Το εθνωνύμιο είναι παλιό και ανεξήγητο· προτείνονται μια πρωτοσλαβική λέξη για «σύμμαχος» ή «συγγενής» και ένα ιρανικό δάνειο.
Србија
Το Σρμπίγια είναι «η χώρα των Σέρβων», εθνωνύμιο αρκετά παλιό ώστε να εμφανίζεται τον 9ο αιώνα και ακόμη ανεξήγητο· «σύμμαχος» ή «συγγενής» είναι μια πρόταση.
Από τον Ζαν Μορό ντε Σεσέλ, υπουργό Οικονομικών του Λουδοβίκου ΙΕ΄.
Sesel · Seychelles
Το Sesel είναι η κρεολική μορφή του Seychelles, του ονόματος που δόθηκε το 1756 από τον Ζαν Μορό ντε Σεσέλ, υπουργό Οικονομικών του Λουδοβίκου ΙΕ΄· τα γαλλικά και τα αγγλικά κρατούν την αρχική γραφή.
Από το σανσκριτικό Σιμχαπούρα, «η πόλη του λιονταριού», που κατά την παράδοση έδωσε ο πρίγκιπας Σανγκ Νίλα Ουτάμα της Σριβιτζάγια, που είδε ένα θηρίο σαν λιοντάρι αποβιβαζόμενος. Λιοντάρια δεν υπήρχαν· ήταν μάλλον τίγρη.
Singapura · 新加坡 · சிங்கப்பூர்
Το Singapura είναι η σανσκριτική «πόλη του λιονταριού» στα μαλαϊκά· οι κινεζικές και ταμιλικές μορφές μεταγράφουν τον ήχο.
Από το πορτογαλικό Serra Leoa, «βουνά των λιονταριών», όνομα που δόθηκε το 1462. Δεν είναι σαφές αν αφορούσε το σχήμα των λόφων ή βροντές που ακούγονταν σαν βρυχηθμοί.
Sierra Leone
Sierra Leone είναι η αγγλική απόδοση του πορτογαλικού Serra Leoa, «βουνά των λιονταριών», που δόθηκε το 1462 για το σχήμα των λόφων ή για βροντές που ακούγονταν σαν βρυχηθμοί.
«Η χώρα των Σκότων», το λατινικό όνομα των Γαελών επιδρομέων και εποίκων από την Ιρλανδία που ίδρυσαν το Νταλ Ριάτα. Από πού προέρχεται το Σκότοι είναι άγνωστο· «επιδρομέας» και «παρίας», από ιρλανδική λέξη, είναι μεταξύ των εικασιών. Οι Σκωτσέζοι τη λένε Άλμπα, το παλιό γαελικό όνομα της Βρετανίας.
Alba
Η Άλμπα ήταν το γαελικό όνομα ολόκληρου του νησιού της Βρετανίας πριν περιοριστεί στο γαελικό βασίλειο του βορρά. Προέρχεται μάλλον από κελτική ρίζα που σημαίνει «λευκός» ή «ψηλός», την ίδια με το Αλβιών.
«Η χώρα των Σλοβάκων». Το όνομα είναι απλώς «Σλάβος» με επιθετική κατάληξη. Το ίδιο το Σλάβος συζητείται: «ο λαός του λόγου» (slovo), «οι ένδοξοι» (slava) ή ένα όνομα ποταμού είναι οι υποψήφιες ερμηνείες.
Slovensko
Το Slovensko είναι «η χώρα των Σλοβάκων», και Σλοβάκος είναι η παλιά λέξη Σλάβος με κατάληξη· ο ίδιος ο Σλάβος ίσως σημαίνει «ο λαός του λόγου» ή «οι ένδοξοι».
Επίσης «η χώρα των Σλάβων», από την ίδια ρίζα με τη Σλοβακία· οι δύο ξεχωρίζουν μόνο από τις καταλήξεις τους. Η μορφή Slovenija πλάστηκε τον 19ο αιώνα.
Slovenija
Το Slovenija είναι «η χώρα των Σλοβένων», από την ίδια παλιά λέξη Σλάβος με την ομώνυμή της Σλοβακία, που ξεχωρίζουν μόνο από τις καταλήξεις· η μορφή πλάστηκε τον 19ο αιώνα.
Μεταφρασμένο όνομα: τις ονόμασε το 1568 ο Άλβαρο δε Μεντάνια, που έλπιζε ότι ήταν η πηγή του χρυσού του βασιλιά Σολομώντα. Δεν ήταν.
Solomon Islands
Solomon Islands είναι το αγγλικό όνομα, και τα αγγλικά είναι η γλώσσα του κράτους: τα νησιά που ο Μεντάνια ονόμασε το 1568 από τον χρυσό του βασιλιά Σολομώντα.
«Η χώρα των Σομαλών». Οι λαϊκές ερμηνείες είναι το σο μαάλ, «πήγαινε να αρμέξεις», ή ένας μυθικός πρόγονος ονόματι Σαμάαλε, και καμία δεν είναι βέβαιη.
Soomaaliya · الصومال
Το Soomaaliya στα σομαλικά και το ας-Σουμάλ στα αραβικά σημαίνουν και τα δύο «η χώρα των Σομαλών». Η προέλευση του εθνωνυμίου δεν έχει λυθεί: so maal, «πήγαινε να αρμέξεις», ή ένας μυθικός πρόγονος ονόματι Σαμάαλε.
Από το αραβικό μπιλάντ ας-Σουντάν, «η χώρα των μαύρων».
السودان
Το ας-Σουντάν είναι το αραβικό bilād as-sūdān, «η χώρα των μαύρων», το μεσαιωνικό αραβικό όνομα ολόκληρης της ζώνης της Αφρικής νότια της Σαχάρας, που κράτησε αυτή η μία χώρα.
«Η χώρα των Σουηδών», των Σβέαρ. Το όνομα του λαού ίσως προέρχεται από αυτοπαθή αντωνυμία που σημαίνει «ο δικός μας λαός».
Sverige
«Το βασίλειο των Σβέαρ», από το αρχαίο σκανδιναβικό Svíaríki. Η Σουηδία είναι η ελληνική απόδοση του ονόματος του ίδιου λαού.
Από τους Σουρινέν, λαό που συνάντησαν εκεί οι πρώτοι Ευρωπαίοι· το αγγλικό Surinam είναι η ίδια λέξη.
Suriname
Suriname είναι η ολλανδική γραφή του ονόματος των Σουρινέν, του λαού που συνάντησαν οι πρώτοι Ευρωπαίοι σε αυτή την ακτή.
Σανσκριτικό Λάνκα, το όνομα του νησιού στη Ραμαγιάνα, με το τιμητικό Σρι, «λαμπρή». Η Κεϋλάνη, το παλιό όνομα, ήρθε μέσω των πορτογαλικών από το σανσκριτικό Σίμχαλα, «ο λαός των λιονταριών», το εθνωνύμιο των Σινχαλέζων.
ශ්රී ලංකා · இலங்கை
Το Σρι Λάνκα στα σινχαλέζικα και το Ιλάνκαϊ στα ταμιλικά: Λάνκα είναι το όνομα του νησιού στη Ραμαγιάνα, και Σρι το τιμητικό, «λαμπρή», που προστέθηκε όταν ανακηρύχθηκε η δημοκρατία το 1972.
Ελληνικό όνομα: Συρία, που θεωρείται γενικά συντόμευση της Ασσυρίας, το οποίο οι Έλληνες εφάρμοζαν χαλαρά σε όλη την Ανατολή της Μεσογείου. Η ίδια η Ασσυρία προέρχεται από την πόλη Ασσούρ.
سوريا
Το Σουρίγια είναι η αραβική μορφή του ελληνικού Συρία, συντόμευσης της Ασσυρίας που οι Έλληνες εφάρμοζαν σε όλη την Ανατολή της Μεσογείου· το κράτος το υιοθέτησε το 1936.
Από το Ταγιουάν, το όνομα μιας αμμώδους λωρίδας και ενός οικισμού των Σιράγια κοντά στο σημερινό Ταϊνάν, όπου οι Ολλανδοί έχτισαν το οχυρό Ζεελάντια το 1624· απλώθηκε σε όλο το νησί. Το επίσημο όνομα, Δημοκρατία της Κίνας, χρονολογείται από το 1912.
臺灣
Το Τάιουαν είναι η κινεζική μεταγραφή του Ταγιουάν, τοπωνυμίου των Σιράγια κοντά στο Ταϊνάν όπου οι Ολλανδοί έχτισαν το οχυρό Ζεελάντια το 1624· οι ίδιοι οι χαρακτήρες δεν σημαίνουν τίποτα.
«Η χώρα των Τάι», όνομα που υιοθετήθηκε το 1939 στη θέση του Σιάμ. Το Τάι ερμηνεύεται συνήθως ως «ελεύθερος», αν και είναι μάλλον απλώς το εθνωνύμιο Τάι, «άνθρωπος» ή «λαός» στις γλώσσες Τάι. Το Σιάμ προέρχεται μάλλον από το σανσκριτικό śyāma, «σκούρος», ή από λέξη των Μον για τον «ξένο».
ประเทศไทย
«Η χώρα των Τάι», πραθέτ όντας η επίσημη λέξη για μια χώρα. Η Ταϊλάνδη είναι η κατά λέξη μετάφραση.
Σύνθεση του 1964 από την Ταγκανίκα και τη Ζανζιβάρη. Η Ζανζιβάρη προέρχεται από τα περσικά, «η ακτή των μαύρων». Η Ταγκανίκα προέρχεται από τη λίμνη, και η σημασία της είναι αβέβαιη.
Tanzania
Tanzania διαβάζεται το ίδιο στα σουαχίλι και στα αγγλικά: η σύνθεση του 1964 από την Ταγκανίκα, από τη λίμνη, και τη Ζανζιβάρη, από τα περσικά για «η ακτή των μαύρων».
«Η χώρα των Τατζίκων». Το Τατζίκος ήταν το τουρκικό όνομα των περσόφωνων, μάλλον από την αραβική φυλή των Ταΐ, αφού η λέξη σήμαινε πρώτα «Άραβας» και μετά «μουσουλμάνος» πριν σταθεροποιηθεί στον περσόφωνο πληθυσμό.
Тоҷикистон
Το Τοτζικιστόν είναι «η χώρα των Τατζίκων», το τουρκικό όνομα των περσόφωνων, πιθανότατα από την αραβική φυλή των Ταΐ.
Το ταΐνο Xaymaca, που διαβάζεται συνήθως ως «η χώρα του ξύλου και του νερού» ή «η χώρα των πηγών».
Jamaica
Jamaica είναι η αγγλική γραφή του ταΐνο Xaymaca, «η χώρα του ξύλου και του νερού» ή «η χώρα των πηγών».
Από την πρωτεύουσά του, και η προέλευση είναι αβέβαιη. Η πιο διαδεδομένη θεωρία είναι μια λέξη της γλώσσας Αφάρ για ένα πλεκτό πιάτο ή ψάθα από ίνες φοίνικα.
Djibouti · جيبوتي · Jabuuti
Το όνομα της πρωτεύουσας, στις τρεις γλώσσες της χώρας: Djibouti στα γαλλικά, Τζιμπουτί στα αραβικά, Jabuuti στα σομαλικά. Η προέλευσή του είναι αβέβαιη· η πιο διαδεδομένη εικασία είναι μια λέξη των Αφάρ για ένα πλεκτό πιάτο από ίνες φοίνικα.
Από το το, «νερό» ή «λιμνοθάλασσα», και γκο, «ακτή», στη γλώσσα Έουε, αρχικά όνομα μιας πόλης στη λίμνη Τόγκο.
Togo
Η γαλλική γραφή του ονόματος μιας πόλης στη λίμνη Τόγκο στη γλώσσα Έουε: to, «νερό» ή «λιμνοθάλασσα», και go, «ακτή».
Τονγκανικά για «νότος», αφού τα νησιά βρίσκονται νότια της Σαμόα και των Φίτζι· η συγγενική πολυνησιακή λέξη σημαίνει και «νότιος άνεμος».
Tonga
Tonga στα τονγκανικά είναι «νότος», αφού τα νησιά βρίσκονται νότια της Σαμόα και των Φίτζι· η λέξη ονομάζει και τον νότιο άνεμο.
Τουβαλουανά για «οκτώ μαζί», για τις οκτώ παραδοσιακά κατοικημένες ατόλες από τις εννέα. Η χώρα πήρε το όνομα το 1978 στη θέση των Νήσων Έλις.
Tuvalu
Tuvalu στα τουβαλουανά είναι «οκτώ μαζί», οι οκτώ κατοικημένες ατόλες από τις εννέα, όνομα που πάρθηκε το 1978.
«Η χώρα των Τούρκων», από το μεσαιωνικό λατινικό Turchia και το βυζαντινό Τουρκία, που οι Βυζαντινοί χρησιμοποιούσαν ήδη τον 10ο αιώνα. Το Τούρκος μαρτυρείται από τις επιγραφές των Γκιοκτούρκων του 6ου αιώνα και διαβάζεται συχνά ως «δυνατός»· η κυβέρνηση ζήτησε από τον ΟΗΕ να χρησιμοποιεί το Türkiye το 2022.
Türkiye
Το Türkiye είναι το τουρκικό όνομα, «η χώρα των Τούρκων», και από το 2022 η μορφή που η κυβέρνηση ζητά από τον ΟΗΕ και τον κόσμο να χρησιμοποιεί.
«Η χώρα των Τουρκμένων». Το εθνωνύμιο εξηγείται συνήθως ως Τούρκος συν το σογδιανό επίθημα -men, «σαν Τούρκος», αν και η μεσαιωνική λαϊκή ανάγνωση ήταν το περσικό Turk-mānand, με την ίδια σημασία.
Türkmenistan
Το Türkmenistan είναι «η χώρα των Τουρκμένων», που διαβάζεται συνήθως ως Τούρκος με το σογδιανό επίθημα -men, «σαν Τούρκος».
Ο Κολόμβος ονόμασε το Τρινιντάντ από την Αγία Τριάδα το 1498, έχοντας ορκιστεί να της αφιερώσει την πρώτη στεριά που θα έβλεπε· τρεις κορυφές στην ακτή ταίριαξαν. Το Τομπάγκο προέρχεται μάλλον από το tabaco, τη λέξη των Ταΐνο για τον καπνό ή την πίπα με την οποία τον κάπνιζαν.
Trinidad and Tobago
Trinidad and Tobago κρατά το ισπανικό Trinidad, την Αγία Τριάδα από την οποία ο Κολόμβος ονόμασε τη στεριά του το 1498, και το Tobago, μάλλον από το ταΐνο tabaco.
Από τη λίμνη Τσαντ, πιθανότατα από λέξη της γλώσσας Κανούρι που σημαίνει «λίμνη» ή «μεγάλη έκταση νερού».
Tchad · تشاد
Το Tchad στα γαλλικά και το Τσαντ στα αραβικά φέρουν και τα δύο το όνομα της λίμνης Τσαντ, πιθανότατα από λέξη της γλώσσας Κανούρι που σημαίνει «λίμνη» ή «μεγάλη έκταση νερού».
«Η χώρα των Τσέχων». Το εθνωνύμιο ανάγεται παραδοσιακά στον μυθικό γενάρχη Τσεχ και γλωσσολογικά σε ρίζα που σημαίνει «συγγενής» ή «μέλος του λαού», χωρίς καμία από τις δύο να είναι βέβαιη. Η σύντομη μορφή Τσεχία καθιερώθηκε μετά το 1993.
Česko
Το Česko είναι «η χώρα των Τσέχων», η σύντομη μορφή στην οποία κατέληξε η χώρα τη δεκαετία του 1990 μετά από μακρά διαμάχη. Το εθνωνύμιο ανάγεται στον γενάρχη Τσεχ, και ίσως σε ρίζα που σημαίνει «συγγενής».
Από την πρωτεύουσά της, την Τύνιδα. Το όνομα της πόλης είναι αρχαίο και αβέβαιης προέλευσης, ίσως από βερβερική ρίζα ή από τη φοινικική θεά Τανίτ.
تونس
Το Τούνις είναι το αραβικό όνομα της πρωτεύουσας, και η χώρα πήρε το όνομά της από αυτήν. Το όνομα της πόλης είναι αρχαίο και ανεξήγητο, ίσως από βερβερική ρίζα ή από τη φοινικική θεά Τανίτ.
Το αραβικό αλ-Γιάμαν, που διαβάζεται συνήθως ως «η δεξιά πλευρά» ή «ο νότος», η χώρα στα δεξιά όταν κοιτάζει κανείς ανατολικά από τη Μέκκα· μια σύνδεση με το γιουμν, «ευτυχία», έδωσε τη ρωμαϊκή Arabia Felix, την Ευδαίμονα Αραβία των Ελλήνων.
اليمن
Το αλ-Γιάμαν είναι το αραβικό όνομα, που διαβάζεται ως «η δεξιά πλευρά» ή «ο νότος», η χώρα στα δεξιά όταν κοιτάζει κανείς ανατολικά από τη Μέκκα· οι Ρωμαίοι άκουσαν σε αυτό το γιουμν, «ευτυχία».
Ονομάστηκαν το 1543 από τον εξερευνητή Ρουί Λόπες δε Βιγιαλόμπος Las Islas Filipinas, προς τιμήν του Φιλίππου Β΄ της Ισπανίας, τότε διαδόχου.
Pilipinas
Το Pilipinas είναι η φιλιππινέζικη μορφή του ισπανικού Filipinas, των νησιών που ονομάστηκαν το 1543 από τον Φίλιππο Β΄ της Ισπανίας, τότε διάδοχο· τα φιλιππινέζικα δεν έχουν δικό τους f.
«Η χώρα των Φίννων», όνομα που έδωσαν οι ξένοι. Οι Φινλανδοί τη λένε Σουόμι, αβέβαιης προέλευσης· προτείνονται η «γη των βάλτων» και μια δάνεια λέξη για «γη» ή «λαό».
Suomi · Finland
Το Suomi είναι αβέβαιης προέλευσης: «γη των βάλτων», από το suo, και μια δάνεια λέξη για «γη» ή «λαό» προτείνονται και τα δύο. Finland είναι το σουηδικό όνομα, αυτό που πήρε ο υπόλοιπος κόσμος.
Η τονγκανική προφορά του Βίτι, του ονόματος που δίνουν οι Φιτζιανοί στο κύριο νησί τους, που άκουσε και κατέγραψε ο πλοίαρχος Κουκ το 1774.
Viti
Το Viti είναι το φιτζιανό όνομα του κύριου νησιού και της χώρας· Fiji είναι όπως το έλεγαν οι Τονγκανοί, και όπως το κατέγραψε ο Κουκ.
Αβέβαιο. Υποψήφια είναι ένα κέτσουα chiri, «κρύο», ένα αϊμάρα chilli, «εκεί που τελειώνει η γη», μια λέξη των Μαπούτσε για το κελάηδισμα μιας τσίχλας, και ένας αρχηγός των Πικούντσε ονόματι Τίλι.
Chile
Chile είναι το ισπανικό όνομα, αβέβαιης προέλευσης: κέτσουα chiri, «κρύο», αϊμάρα chilli, «εκεί που τελειώνει η γη», ένα κελάηδισμα πουλιού των Μαπούτσε, ή ένας αρχηγός ονόματι Τίλι.
Μεταφρασμένο όνομα: ο Κολόμβος ονόμασε το πρώτο νησί Άγιο Χριστόφορο, από τον δικό του προστάτη άγιο, που οι Άγγλοι έποικοι συντόμευσαν σε Κιτς. Το Νέβις προέρχεται από το ισπανικό Nuestra Señora de las Nieves, «η Παναγία των Χιόνων», για το σύννεφο πάνω από την κορυφή του.
Saint Kitts and Nevis
Saint Kitts and Nevis είναι η αγγλική μορφή: Kitts είναι η συντόμευση των εποίκων για τον Άγιο Χριστόφορο, τον προστάτη άγιο του Κολόμβου, και Nevis είναι το ισπανικό Nieves, χιόνια, για το σύννεφο πάνω από την κορυφή.
Borders © Natural Earth · Flags © flag-icons · Map © Leaflet · Atlas by Ben